![](\"https:\/\/atifunaldi.files.wordpress.com\/2018\/04\/img_3220.jpg\")
Ben tarihleri hat\u0131rlamakta zorlan\u0131r ancak olaylar\u0131 hi\u00e7 unutmam. PFChangs Etiler yeni a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, o efsane dynamite shrimp’i tatt\u0131rmak i\u00e7in bizi konuk ald\u0131klar\u0131 g\u00fcnd\u00fc. CNNTurk’ten muhabir arkada\u015flar aray\u0131p, internette veri g\u00fcvenli\u011fi ile ilgili bir r\u00f6portaj yapmak istemi\u015flerdi. Ben de yeme\u011fin aras\u0131nda PFChangs’de uygun bir yerde sorular\u0131n\u0131 cevaplad\u0131m. O zaman \u00f6zellikle facebook \u00fczerinde herkesin \u00f6n kapy\u0131 g\u00fcvende tutmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 ancak as\u0131l problemin uygulamalar\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 izinler oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftim. Bunu d\u00fczenlemek i\u00e7in de http:\/\/mypermissions.com sitesini (O zaman mobil uygulamas\u0131 yoktu) \u00f6nermi\u015ftim. Hatta muhabir arkada\u015f altyaz\u0131 olarak yazmak i\u00e7in bana daha sonra telefon a\u00e7\u0131p bir daha sormu\u015ftu.\n\u00dczerinden ka\u00e7 y\u0131l ge\u00e7ti bilmiyorum. \u0130ki \u00f6nemli sorunu ayn\u0131 anda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ciddi bir problemle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. Ak\u0131lda kalmas\u0131 ve \u00e7ekici olmas\u0131 i\u00e7in say\u0131lar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemsemeden ancak olaylar\u0131 hikayele\u015ftirerek yaz\u0131yorum. Trump’\u0131n dijital kampanyas\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndaki ki\u015fi, yahu bu se\u00e7menin bilgisini nas\u0131l toplar\u0131z diye bir akademisyenin kurdu\u011fu bir b\u00fcy\u00fck veri \u015firketine gidiyor. Bu veri \u015firketi bir uygulama \u00e7\u0131kar\u0131yor. Uygulamay\u0131 iki y\u00fczbin ki\u015fi indiriyor. Ancak bu ki\u015filer son derece basit bir yetki veriyor uygulamaya. Ki\u015filerin arkada\u015flar\u0131n\u0131n da isim ve profil bilgilerine ula\u015fmak. Veri bir anda 50 milyon ki\u015fiye ula\u015f\u0131yor.
\nSonra bu verileri alan kampanya y\u00f6neticisi, moda tabiri ile persona’lar olu\u015fturuyor. Onlar\u0131n hassasiyetlerine uygun fake haber siteleri olu\u015fturup, bunlar\u0131n reklamlar\u0131n\u0131 o ki\u015filere ula\u015ft\u0131r\u0131yor. Se\u00e7imden sonra s\u00f6ylentiler, dedikodular ar\u015fa de\u011fiyor. Ama yetkililerde hi\u00e7 ses yok. \u0130\u015fin i\u00e7inde Rus \u015firketleri oldu\u011fu s\u00f6yleniyor. \u0130nsan bir anda resmen ne oluyor bu d\u00fcnyaya diyor.
\n\u0130\u015fin bir muhasebesini yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda facebook bunda en az su\u00e7lu taraf. Ancak son geli\u015fmelerden i\u015f art\u0131k ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra Mark (art\u0131k kim oldu\u011funu s\u00f6ylemeye gerek yok) herkesten rol \u00e7alar gibi \u00f6z\u00fcr diliyor. Gazetelere sayfalarca \u00f6z\u00fcr mesajlar\u0131 yolluyor. Ancak hani Jurassic Park’ta mutfakta ge\u00e7en bir sahne vard\u0131r. \u0130nsanlar ses yapmamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ama T-rex bir k\u00fc\u00e7\u00fck ses duyar ve bundan sonra h\u0131zla y\u00fcz\u00fcn\u00fc o tarafa \u00e7evirir ve devam\u0131 h\u0131zl\u0131 bir kovalamaca olur.
\nFacebook art\u0131k bu noktada herkes toplanan verilerin i\u00e7ini kurcalamaya, gagalamaya ba\u015flad\u0131… \u0130lk bulgular \u00f6zellikle android i\u015fletim y\u00fckl\u00fc cep telefonlar\u0131nda konu\u015fma bilgileri ve hatta SMS loglar\u0131n\u0131n da facebook taraf\u0131ndan topland\u0131\u011f\u0131 yolunda…. Bana sorarsan\u0131z bu tav\u015fan deli\u011finin ba\u015f\u0131.. Takip edenler bilirler bir s\u00fcre \u00f6nce facebook ile ilgili yakalad\u0131\u011f\u0131m g\u00fcvenlik problemi y\u00fcz\u00fcnden uygulamay\u0131 silmi\u015ftim. E\u011fer do\u011fruysa ger\u00e7ekten \u00e7ok derin bir g\u00fcvenlik deli\u011finin ba\u015f\u0131nda duruyoruz.
\n\u00c7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z ders nedir derseniz. \u00d6ncelikle Apple’\u0131n Steve Jobs zaman\u0131nda koydu\u011fu ve Tim Cook’un bir s\u00fcredir delmek i\u00e7in yol arad\u0131\u011f\u0131 kat\u0131 kurallar \u00e7ok do\u011fruymu\u015f. Android bu noktada g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131na davetiye \u00e7\u0131kar\u0131yor. Ama Tim Cook’un Apple’\u0131 da bu noktada follower olmaya ba\u015flad\u0131.
\n\u0130kinci ders ise \u00f6zellikle ki\u015fisel verilerinizi sadece siz koruyabilirsiniz. Bunu ne i\u00e7ine yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z sitelerden, ne vatanda\u015f\u0131 oldu\u011funuz devletten veya avrupa birli\u011finden beklememeliymi\u015fsiniz. Bunu yaparsan\u0131z sadece siz de\u011fil, se\u00e7ti\u011finiz insanlar ve se\u00e7imleriniz bile manip\u00fcle edilir. Allah’\u0131n verdi\u011fi \u00f6zg\u00fcr iradeyi telef etmi\u015f, g\u00fcnah i\u015flemi\u015f olursunuz. O ki\u015finin arkada\u015f\u0131 s\u00f6yledi diye demokratik haklar\u0131n\u0131 teslim eden cehaletten fark\u0131 kalmaz. Bilmem herkes anlad\u0131 m\u0131?
\n\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ders ise hani \u015fu pop\u00fcler s\u00f6ylemlerle facebook harikad\u0131r, google m\u00fckemmel diyenlere prim vermeyin. Bu insanlar pazarlama a\u011fz\u0131 ile konu\u015furlar. Onlar facebook \u00f6nce g\u00f6klere \u00e7\u0131kar\u0131rlar. Kriz an\u0131nda ise yerin dibine sokarlar. Bak\u0131n g\u00f6receksiniz. Asl\u0131nda facebook, google, apple bir\u00e7ok projeyi bat\u0131rm\u0131\u015f, dijitali de deneye yan\u0131la \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015fan (Einstein’\u0131n orta seviye zeka diye tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131) \u015firketlerdir. Beklentiyi y\u00fcksek tutarsan\u0131z bu tip krizlerde paranoyaya kap\u0131l\u0131r, di\u011ferleri diye tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ki\u015filerin \u015feytani y\u00f6ntemler i\u00e7inde oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.
\nBilmem anlatabildim mi?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"