Ayd\u0131n Adnan Menderes \u00dcniversitesinin ders notlar\u0131nda dikkatimi \u00e7eken James M. Buchanan imzal\u0131 bir s\u00f6z g\u00f6rd\u00fcm :
\n“C\u0327al\u0131s\u0327ma ahlak\u0131n\u0131n gelis\u0327tig\u0306i toplumun refah du\u0308zeyi; bu ahlak\u0131n zay\u0131f ya da mevcut olmad\u0131g\u0306\u0131 toplumlara k\u0131yasla daha yu\u0308ksek olacakt\u0131r.”
\nTabii \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131 deyince ilk akla gelen i\u015fverenin eti\u011fi. Ancak bu zaten son derece denetlenen bir alan. Peki \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u015f yerinde etik de\u011ferlere uyuyor mu?
\nMesela bir i\u015fe ba\u015flamak, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir anla\u015fmaya imza atmakt\u0131r. \u0130\u015f veren sizi nas\u0131l sebepsiz i\u015ften \u00e7\u0131karamazsa, sizin de \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flaman\u0131z\u0131n ilk haftas\u0131nda \u201caylar \u00f6nce ba\u015fvurdu\u011fum bir yer vard\u0131, unutmu\u015ftum, oradan teklif geldi bu sabah, gidiyorum\u2026\u201d diyemezsiniz. \u00dcstelik son d\u00f6nemde buna Z ku\u015fa\u011f\u0131 diye bir de kulp tak\u0131ld\u0131. Ancak ben 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda da buna benzer durumlar\u0131 kendi i\u015f yerimde deneyimliyordum. \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n gen\u00e7 ve hayatla ilgili tecr\u00fcbelerinin olmamas\u0131, bu ya\u015flarda itibarlar\u0131n\u0131 hoyrat\u00e7a harcamalar\u0131na sebep oluyor. Zira \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n oldu\u011fu gibi i\u015fverenlerin de bir network\u2019\u00fc oldu\u011fu ve i\u015fe ba\u015fvurularda soru\u015fturma ge\u00e7irdiklerini unutuyorlar.
\n\u00c7al\u0131\u015falar\u0131n ikinci b\u00fcy\u00fck hatas\u0131 ise, i\u015fe girdikten sonra i\u015fi be\u011fenmemek. Ge\u00e7enlerde \u0130stanbul\u2019daki kar y\u00fcz\u00fcnden motorsiklet ile da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n valilik taraf\u0131ndan yasaklanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda karda motorla sipari\u015f ta\u015f\u0131yan bir \u00e7al\u0131\u015fan, trafik taraf\u0131ndan yakalan\u0131nca hatay\u0131 m\u00fc\u015fteride bulmu\u015f \u201cevde yemek pi\u015firsinler, sistemi kullanmas\u0131nlar\u201d diyerek, d\u00fcnyada 700 milyar dolar, T\u00fcrkiye\u2019de 70 milyar TL olan bir sekt\u00f6r\u00fcn dibine kibrit suyu d\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130\u015fverenle i\u015fin yap\u0131lmas\u0131 konusunda anla\u015fan bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n, i\u015fini yap\u0131lmaz hale getirecek kadar \u00f6nemli bir demeci habercilere vermesinin nas\u0131l etik bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olabilir ki?
\nGiri\u015fimleri y\u00fcksek cirolara ula\u015fm\u0131\u015f patronlarla konu\u015fuyorum, hepsi gen\u00e7 ya\u015flar\u0131nda ba\u015fkas\u0131n\u0131n i\u015f yerinde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f. Zaten \u00f6yle olmadan ba\u015far\u0131l\u0131 bir i\u015f kurmak da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u00c7o\u011fu \u00e7al\u0131\u015fan olduklar\u0131 d\u00f6nemde i\u015flerini nas\u0131l \u015fevkle yapt\u0131klar\u0131n\u0131 anlat\u0131yorlar.
\nBen ge\u00e7mi\u015fe gitti\u011fimde, i\u015fimi, bana verilen projeyi bitirmek ve alt\u0131na imzam\u0131 atmaktan o kadar zevk al\u0131rd\u0131m ki; \u00e7o\u011funlukla maa\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmesi yapmay\u0131 unuturdum. Ancak bu demek de\u011fil ki haklar\u0131m\u0131 korumad\u0131m. \u00c7ok sevdi\u011fim bir patronum, bir sebeple maa\u015flar\u0131 yar\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fcrece\u011fini s\u00f6yledi\u011finde, herkes bunu sindirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken ben direkt istifam\u0131 verdim. Zira bu benim yapt\u0131\u011f\u0131m i\u015f akdine ayk\u0131r\u0131 bir davran\u0131\u015ft\u0131. Daha sonra ba\u015fka projelerde o patronumla \u00e7al\u0131\u015fmaya devam ettik yani bu davran\u0131\u015f\u0131ma sayg\u0131 duymu\u015ftu. Ben de hep ona sayg\u0131 duydum.
\n\u00c7al\u0131\u015fan taraf\u0131ndan da i\u015fveren taraf\u0131ndan da yap\u0131lan bir i\u015f akdi bir s\u00f6zle\u015fmedir ve herkes verdi\u011fi s\u00f6z\u00fc tutmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Hz. Ali\u2019nin \u00e7ok g\u00fczel bir s\u00f6z\u00fc var: \u201cS\u00f6z a\u011f\u0131zdan \u00e7\u0131kana kadar senin esirindir; a\u011f\u0131zdan \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra sen onun esiri olursun.\u201d diye. Ben bunu k\u0131saca \u201cinsan s\u00f6z\u00fcn\u00fcn esiridir.\u201d diye \u00f6\u011frendim ve \u00f6yle b\u00fcy\u00fct\u00fcld\u00fcm. Ya s\u00f6z vermezsin yada gere\u011fini her \u015feye ra\u011fmen yapars\u0131n.
\nGenel olarak \u00e7al\u0131\u015fan eti\u011fini k\u0131sacak yazmak gerekirse;
\nG\u00f6r\u00fcn\u00fcm: Uygun k\u0131yafet, bak\u0131m, hijyene uymak.
\nDevam: Mesai saatlerine uymak, zaman\u0131nda gelip ve gitmek, planlanan devams\u0131zl\u0131klar\u0131 \u00f6nceden bildirmek ve tekrarlamamak.
\nTutum: Olumlu bir tutum g\u00f6stermek. Gelen projelere pozitif yakla\u015fmak.
\nKarakter: Sadakat, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, g\u00fcvenilirlik g\u00f6stermek
\n\u0130leti\u015fim: \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131, y\u00f6neticileri dinlemek
\n\u0130\u015fbirli\u011fi: Liderleri dinlemek, komuta zincirini takip etmek
\n\u00d6rg\u00fctsel Beceri: Y\u00f6netim, \u00f6nceliklendirme ve de\u011fi\u015fimle ba\u015fa \u00e7\u0131kma becerilerini g\u00f6stermek
\nVerimlilik: \u015eirket i\u00e7inde verilen g\u00f6revleri daha verimli yapmak i\u00e7in y\u00f6neticilerine geri beslemeler vermek.
\nSayg\u0131: Yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fe, y\u00f6neticilerine ve di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fanlara sayg\u0131 g\u00f6stermek, onlar\u0131n da sayg\u0131s\u0131n\u0131 kazanmak.
\nTak\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131: Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n haklar\u0131na sayg\u0131 duymak, yard\u0131msever olmak, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015firketin payda\u015flar\u0131na ve \u00f6zellikle m\u00fc\u015fterilerine kar\u015f\u0131 itibarl\u0131 bir tutum izlemek ve tabii s\u00fcrekli \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015fmak
\nBir k\u00fc\u00e7\u00fck notta, insan kaynaklar\u0131 ve i\u015f modelini planlayanlara. Bu \u00f6zelliklere sahip olmayan veya i\u015f d\u00fczeninde bu konularda denetlenmeyen \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 olan \u015firketlerin gelecek d\u00f6nemde m\u00fc\u015fterilerine ula\u015fmakta zorlanacaklar\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla s\u00f6yleyebilirim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ayd\u0131n Adnan Menderes \u00dcniversitesinin ders notlar\u0131nda dikkatimi \u00e7eken James M. Buchanan imzal\u0131 bir s\u00f6z g\u00f6rd\u00fcm : “C\u0327al\u0131s\u0327ma ahlak\u0131n\u0131n gelis\u0327tig\u0306i toplumun refah du\u0308zeyi; bu ahlak\u0131n zay\u0131f ya da mevcut olmad\u0131g\u0306\u0131 toplumlara k\u0131yasla daha yu\u0308ksek olacakt\u0131r.” Tabii…<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[39,5],"tags":[],"class_list":["post-16535","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-businessweek","category-medya"],"yoast_head":"\n