\u0130lk katalog \u015feklindeki html sayfalar\u0131ndan olu\u015fan siteler vard\u0131. Bunlar size ihtiyac\u0131n\u0131z olan\u0131 getirmek i\u00e7in bir \u015fablondan y\u0131\u011f\u0131nlarca haz\u0131rlanm\u0131\u015f dosyalard\u0131. Bu dosyalara ra\u011fmen cgi uzant\u0131l\u0131 genelde “”c”” veya unix shell batch komutlar\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck programc\u0131klar da vard\u0131 fakat bu dosyalar dinamik i\u00e7erik \u00fcretmek i\u00e7in kullan\u0131lmazd\u0131. Daha sonra birg\u00fcn s\u00f6rf yaparken Microsoft sitesinde asp uzant\u0131l\u0131 dosyalar g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131k. Ne oldu\u011funu anlamak i\u00e7in kendi bilgisayar\u0131m\u0131za \u00e7ekti\u011fimizde html komutlar\u0131 ile dolu doyalar geliyordu. Bir s\u00fcre sonra bu dosyalar\u0131n asl\u0131nda sunucu taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan ve ona g\u00f6nderdi\u011fimiz parametrelerle dinamik bir i\u00e7erikten olu\u015fan aktif sunucu sayfalar\u0131 oldu\u011funu anlad\u0131k. Hatta bu i\u00e7eri\u011fi olu\u015fturmak i\u00e7in veritaban\u0131yla ba\u011flant\u0131 kurmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc.
\nASP veri taban\u0131 konusnda son derece ba\u015far\u0131l\u0131yd\u0131 fakat \u00f6nemli iki eksi\u011fi vard\u0131. Birincisi bir html sayfas\u0131ndan yada internette halka sunulmu\u015f bir i\u00e7erikten bilgiyi alma ve bunu farkl\u0131 \u015fablonlarla sunma \u00f6zelli\u011fi yoktu. Bu \u00f6zelli\u011fi ASP \u00fczerinden eklemk istedi\u011finizde bir component yazmak zorunda kal\u0131yordunuz. Fakat component i\u00e7indeki kodu g\u00f6rme i\u015fi me\u015fakatli bir i\u015f oldu\u011fundan hosting firmalar\u0131 bu konuya pek yakla\u015fm\u0131yorlard\u0131. ASP’nin ikinci b\u00fcy\u00fck eksi\u011fi ise upload konusuydu. Web \u00fczerinden bir sayfay\u0131 upload etmek \u00e7ok ama \u00e7ok zor bir i\u015fti. Componentlar ise bazen sunucunun b\u00fct\u00fcn kaynaklar\u0131n\u0131 yeyip bitiriyorlard\u0131.
\nBu sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in perl uygulamalar\u0131na y\u00f6nlendik. Perl tam bir \u00fcst d\u00fczey dildi. \u0130htiya\u00e7lar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcyordu. Tek sorun bir internet uygulamas\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in en \u00e7ok laz\u0131m olan veritaban\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131, k\u0131sa hesaplar gibi konularda perl ile \u00e7al\u0131\u015fmak son derece zor oluyordu. Bu sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in iki farkl\u0131 sunucu \u00fczerinden i\u015flerin y\u00fcr\u00fcmesine yani web \u00e7iftlikleri kurulmas\u0131na ba\u015fland\u0131. Bu asl\u0131nda son derece zor i\u015flerden biriydi. \u00c7\u00fcnk\u00fc sunuculardan biri bazen d\u00fc\u015f\u00fcyor ve hizmetlerin bir k\u0131sm\u0131 duruyordu. Yada a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir ankete son derece fazla ba\u015fvuran olunca sunucu kendili\u011finden g\u00f6m\u00fcl\u00fcyordu. Bunlar internet i\u015fleri yapanlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131yd\u0131. Bu sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in heran sunucunun ayakta olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol eden “”Whatsup?”” t\u00fcr\u00fc programlar kullan\u0131yorlard\u0131. Fakat bu seferde Pazar ak\u015fam\u0131 evde oturuken g\u00f6\u00e7en bir sunucunun eski haline nas\u0131l gelebilece\u011fi sorun olmaya ba\u015flad\u0131. Bunu ise Compaq’\u0131n clustering service isimli bir \u00fcr\u00fcn\u00fc \u00e7\u00f6zd\u00fc. Trafi\u011fi y\u00f6nlendiriyor hatta sorunlu sunucunun \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan uygulamalar\u0131 ba\u015fka sunucuya y\u00f6nlendiriyordu. Bu sorunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zd\u00fc. Fakat bu sefer de her sunucuda son derece fazla bilgi varken bu bilginin indekslenmesi d\u0131\u015fardan bilginin al\u0131nmas\u0131, bilginin de\u011fi\u015fik internet ara\u00e7lar\u0131na g\u00f6nderilmesi gibi \u00f6nemli konular olu\u015ftu.
\nBu arada sunucu \u00fczerinde kullan\u0131lan dillere PHP’de kat\u0131ld\u0131. ASP’nin g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve kullanabilirli\u011fini kendi g\u00fcc\u00fc i\u00e7in kullanan bir dil daha geli\u015ftirilmi\u015f oldu. B\u00f6ylece Chili ASP adl\u0131 ara uygulamadan vazge\u00e7ilmi\u015f oldu.
\nYeni uygulamalar geli\u015fip duruyor. Bunlar\u0131n aras\u0131nda \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 olanlar, ba\u015far\u0131s\u0131z olanlar da var. Fakat ileriye bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ASP, PHP, Perl gibi dillerin bir \u00f6nemli sorunu oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorum. Animasyon, hareketlilik bu dillerin \u00f6z\u00fcnde yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc sonu\u00e7ta prezantasyon i\u00e7in html kullan\u0131l\u0131yor. Flash ise be\u015finci versiyonuyla birlikte dinamik i\u00e7erik sorununu \u00e7\u00f6zd\u00fc. Bu nedenle uzun vadede flash’\u0131n altta bir dinamik i\u00e7erik kullan\u0131m\u0131 ile son derece ba\u015far\u0131l\u0131 bir uygulama dili olaca\u011f\u0131n\u0131 zannediyorum. Bu arada Flash’\u0131n tabiiki vekt\u00f6rel bir uygulama olmas\u0131ndan dolay\u0131 olu\u015fan font sorununu \u00e7\u00f6zmesi gerekiyor..
\nE\u011fer yeni bir dil veya teknoloji \u00f6\u011frenmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z flash \u00f6\u011frenmenizi tavsiye ederim…
\nNETle\u015fmek \u00fczere…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130lk katalog \u015feklindeki html sayfalar\u0131ndan olu\u015fan siteler vard\u0131. Bunlar size ihtiyac\u0131n\u0131z olan\u0131 getirmek i\u00e7in bir \u015fablondan y\u0131\u011f\u0131nlarca haz\u0131rlanm\u0131\u015f dosyalard\u0131. Bu dosyalara ra\u011fmen cgi uzant\u0131l\u0131 genelde “”c”” veya unix shell batch komutlar\u0131yla haz\u0131rlanm\u0131\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck programc\u0131klar da…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-324","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-canteen"],"yoast_head":"\n