\u0130nsanlar hakk\u0131nda en kolay bilgi edinilebilecek kaynak haline gelmesi nedeniyle internet, bir\u00e7ok ki\u015fi ve \u015firket i\u00e7in bir sava\u015f alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130nternette \u00f6zellikle negatif i\u00e7erik pozitif i\u00e7eri\u011fe g\u00f6re daha fazla t\u0131klan\u0131yor. Daha \u00e7ok ilgi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in de arama motorlar\u0131nda \u00e7ok daha \u00f6nlerde s\u0131ralan\u0131yorlar. Bu y\u00fczden ki\u015filerle ilgili Google’da arama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda negatif i\u00e7eri\u011fe rastlamak \u00e7ok daha olas\u0131. Ve bu durum rakipler aras\u0131nda bir sald\u0131r\u0131 metodu olarak kullan\u0131labiliyor. Bu sald\u0131r\u0131larla ba\u015fa \u00e7\u0131kamayan ki\u015fi ve \u015firketler profesyonellerin yard\u0131m\u0131n\u0131 talep eder oldu. Online \u0130tibar Y\u00f6netimi dan\u0131\u015fman\u0131 At\u0131f \u00dcnald\u0131’n\u0131n bu i\u015fe ba\u015flama hikayesi de benzer bir sebebe dayan\u0131yor. At\u0131f \u00dcnald\u0131, b\u00f6yle bir ihtiya\u00e7 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce yurtd\u0131\u015f\u0131nda benzeri hizmetler veren \u00f6rnekleri ara\u015ft\u0131r\u0131yor. Kendisi ile ayn\u0131 zamanlarda Reputation Defender’\u0131n benzer bir ihtiya\u00e7tan kuruldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyor ve bu i\u015fi profesyonel olarak yapmaya ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n
EN HASSAS \u0130T\u0130BAR S\u0130YAS\u0130LER\u0130N<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de internetteki itibar\u0131na birinci derecede siyasiler dikkat ediyor. \u00d6zellikle se\u00e7im d\u00f6nemlerinde bir siyaset\u00e7inin hakk\u0131nda \u00e7\u0131kacak en ufak bir negatif haber, se\u00e7imi kaybetmesine neden olabiliyor. Ve siyasi i\u00e7in b\u00f6yle bir durumun iyi y\u00f6netilememesi kariyerine mal olabiliyor. At\u0131f \u00dcnald\u0131, “Siyaset\u00e7iler \u00e7ok hassas bir itibara sahip, bu y\u00fczden olay\u0131n \u00f6neminin fark\u0131ndalar” diyor. Online itibar y\u00f6netiminin de\u011feri yeni yeni biliniyor. At\u0131f \u00dcnald\u0131 g\u00fcncel bir konu olan online itibar y\u00f6netimi konusunda sabah.com.tr’nin sorular\u0131n\u0131 cevaplarken \u015funlar\u0131 anlatt\u0131:
\n“\u00c7ok kli\u015fe olacak ama Amerika’da yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma g\u00f6steriyor ki; Amerika’daki yeti\u015fkinlerin y\u00fczde %53\u2032\u00fc tan\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 ki\u015filer hakk\u0131ndaki bilgiyi arama motorlar\u0131ndan elde ediyor. Y\u00f6neticilerin y\u00fczde 77’si ise arama motorlar\u0131n\u0131 i\u015fe ba\u015fvuranlar hakk\u0131nda bilgi almak i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 ilk mecra olarak kullan\u0131yor. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda en bilindik y\u00f6ntemlerle, web sitelerinden spam amac\u0131 ile e-posta adresleri toplayan robotlardan, kredi kart\u0131 bilgilerinizi yakalamak i\u00e7in google hacking y\u00f6ntemlerine, yap\u0131\u015fkan mortgage sat\u0131c\u0131lar\u0131ndan, kredi kart\u0131 pazarlamac\u0131lar\u0131na kadar bir\u00e7ok ki\u015fi sizden habersiz bilgilerinize ula\u015fmak i\u00e7in internet’i kullan\u0131yor\u2026<\/p>\n
Facebook gibi sosyal a\u011flar\u0131n olu\u015fmas\u0131 ile birlikte bu y\u00f6ntemler markalar i\u00e7in de legalize oldu. Art\u0131k herkes internet \u00fczerinden bilgi \u00e7ekmeyi biliyor. Tabii herkes internet okur yazarl\u0131\u011f\u0131 derecesinde bu i\u015fi ger\u00e7ekle\u015ftirebiliyor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de bu bahsetti\u011fimiz konular d\u0131\u015f\u0131nda, internet uzmanlar\u0131n\u0131n “internetin la\u011f\u0131m\u0131” diye de\u011ferlendirdikleri ek\u015fi s\u00f6zl\u00fck gibi alanlarda, \u00f6zellikle kamuoyuna mal olmu\u015f ki\u015filer hakk\u0131nda, gerek ortaya \u00e7\u0131kmaya korkan rakipler, gerekse bilgi ve donan\u0131mdan yoksun ki\u015filer taraf\u0131ndan itibar zedeleyici faaliyetler ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Bu tip durumlara verilecek cevaplar konusunda ilk akla gelen y\u00f6ntem olan cevap hakk\u0131 ise o basit sitelere \u00fcye olmak istenilmedi\u011fi i\u00e7in kullan\u0131lam\u0131yor.<\/p>\n
Yine benzer sebeplerden, \u00f6zellikle me\u015fhur olma s\u00fcrecinde yanl\u0131\u015f ama h\u0131zl\u0131 y\u00f6ntemleri tercih etmi\u015f bir\u00e7ok bilinen ki\u015fi internet \u00fczerinde devaml\u0131 kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00e7\u0131kan ge\u00e7mi\u015fleri y\u00fcz\u00fcnden, yeni ve do\u011fru bir hayata ba\u015flama \u015fans\u0131ndan yoksun kal\u0131yorlar. Hatta bazen bu durum aile ya\u015fant\u0131lar\u0131na kadar bir\u00e7ok noktada \u00f6zel ya\u015fam\u0131 tehdit haline geliyor.<\/p>\n
Siyasiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z da ise durum ger\u00e7ekten \u00e7ok daha \u00fcz\u00fcc\u00fc noktada. Bazen bir sitede \u00e7\u0131kan ve g\u00f6zden ka\u00e7abilecek kadar k\u00fc\u00e7\u00fck olan bir ayr\u0131nt\u0131, aylar hatta y\u0131llar sonra bir dedikodunun, referans noktas\u0131 olabiliyor.<\/p>\n
\u0130\u015f adamlar\u0131, kendileri ile alakas\u0131 olmayan bir yasad\u0131\u015f\u0131 ticari faaliyetin i\u00e7inde kendi isimlerini bulabiliyor. \u00c7\u0131kan gazeteleri toplatsalar ve konuyla ilgili dava a\u00e7s\u0131lar bile, internet \u00fczerinde haberin izleri gerek haberi yay\u0131nlayan sitede gerekse oradan bilgi toplayan ve indeksleyen ba\u015fka bir\u00e7ok sitede \u00e7\u0131kar hale geliyor.<\/p>\n
\u0130nternet \u00fczerinde bu tip haberler, elinizde bir misket kavanozu ile y\u00fcr\u00fcmeye benziyor. Kavanoz d\u00fc\u015f\u00fcp k\u0131r\u0131l\u0131nca, y\u0131llar sonra bile salonun bir k\u00f6\u015fesine s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f bir misket ile kar\u015f\u0131la\u015fabiliyorsunuz.<\/p>\n
Asl\u0131nda T\u00fcrkiye’de durum daha iyi. Hayat\u0131mda ilk defa bir teknolojik bilginin T\u00fcrkiye’ye ge\u00e7 ula\u015fmas\u0131ndan memnunum. Zira \u00f6zellikle Amerika’da e-devlet faaliyetlerinden tutunda, vatanda\u015fl\u0131k bilgilerine kadar bir\u00e7ok bilgi internet \u00fczerinden yap\u0131labildi\u011finden, her t\u00fcrl\u00fc bilgiyi toplay\u0131p, indeksleyen ve bu indeksled\u011fi bilgileri d\u00fczg\u00fcn \u015fekilde g\u00f6sterebilen insan arama motorlar\u0131 son derece reva\u00e7ta. Bu sayede, ki\u015finin \u00f6denmemi\u015f elektrik faturas\u0131na kadar her t\u00fcrl\u00fc bilgisi internette parmaklar\u0131n\u0131z\u0131n ucunda bulunabiliyor. Bu sitelerin en rahats\u0131z edici olan\u0131 intelius sonra Yahoo! ve People Search geliyor. Bu siteler bu bilgileri bir dedektif edas\u0131 ile aray\u0131p buluyor, indeksleyip inan\u0131lmaz kullan\u0131m y\u00f6ntemleri ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de biz bu tip arama motorlar\u0131n\u0131n olu\u015fmamas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bir ba\u015fka avantaja daha sahibiz. Her ne kadar son d\u00f6nemde liberal g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc internetcileri rahats\u0131z etmi\u015f olsa da, son internet yasas\u0131nda konunun d\u00fczenlenmesini sa\u011flayan bir madde var. 4 May\u0131s 2007 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 5651 nolu “internet ortam\u0131nda yap\u0131lan yay\u0131nlar\u0131n d\u00fczenlenmesi ve bu yay\u0131nlar yoluyla i\u015flenen su\u00e7larla m\u00fccadele edilmesi hakk\u0131nda kanun” isimli kanunun 9. Maddesi, ki\u015finin haklar\u0131n\u0131n ihlal edilmesi durumunda, cevap hakk\u0131n\u0131n dava a\u00e7madan kullan\u0131labilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rmektedir. E\u011fer i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 (web sitesinin sahibi) b\u00f6l\u00fcm\u00fc kapatmazsa, yer sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 (hosting \u015firketine) ba\u015fvurulabilir. Yine sonu\u00e7 al\u0131namazsa mahkeme y\u00f6ntemine gidilebilir. Ancak uygulamada bunun d\u0131\u015f\u0131nda bir de eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lardan yard\u0131m al\u0131nd\u0131\u011f\u0131na \u015fahit oldu\u011fumu s\u00f6ylemek isterim. Ancak T\u00fcrkiye’de bu kadar \u00e7ok internet kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 koruyan yasa varken, bunun sadece belirli gruplar taraf\u0131ndan, \u00e7o\u011funlukla da siyasi ama\u00e7larla kullan\u0131l\u0131yor olmas\u0131 olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc.<\/p>\n
\u0130tibar y\u00f6netimi, \u015f\u00fcphesiz her internet kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n hatta, baz\u0131 durumlarda interneti hi\u00e7 kullanmayan ki\u015filer i\u00e7in bile bir gereklilik. \u0130nterneti hi\u00e7 kullanm\u0131yor olsan\u0131z bile, daha \u00f6nce ya\u015fanan bir olayda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, hizmet ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir kurum sizin bilgilerinizi, g\u00fcvensiz bir ortamda saklad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kaybedebilir. \u00dcstelik bu bilgiler \u00f6nem s\u0131ras\u0131na g\u00f6re isminiz, adresiniz, telefon numaran\u0131zdan kredi kart\u0131 bilgilerinize kadar gidebilir.<\/p>\n
Tabii unutmamak gerekir ki; ki\u015filerin ya\u015fam tarzlar\u0131 \u00f6nemsedikleri bilgileri de farkl\u0131la\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Ortalama hayat ya\u015fayan bir\u00e7ok ki\u015fi i\u00e7in o an kiminle ili\u015fkisi oldu\u011fu bilgisinin ula\u015f\u0131labilir olmas\u0131 \u00f6nem arzetmezken, bu konu bir\u00e7ok \u00fcnl\u00fc ki\u015fi i\u00e7in magazin bas\u0131n\u0131na ta\u015f\u0131nmak ve istemedi\u011fi bir konuda g\u00fcndeme gelmek demektir. \u00c7o\u011fu \u00fcnl\u00fc bu durumda ya\u015fayacaklar\u0131 travma y\u00fcz\u00fcnden bu durumu olduk\u00e7a fazla dikkate al\u0131rlar. Bu durumda ki\u015finin internet ortam\u0131nda hangi profil bilgilerini bulundurmak istedi\u011fi bilgisiniz se\u00e7ebilme hakk\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Zira bu konudaki se\u00e7im, bir standart i\u00e7ermesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan, ki\u015fiden ki\u015fiye de\u011fi\u015fen bir bilgidir.<\/p>\n
Son y\u0131llarda bas\u0131n d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kurtu Murdoch’\u0131n sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 myspace sitesi ve Microsoft’un da orta\u011f\u0131 oldu\u011fu facebook sitesi, sadece profil bilgilerinin de\u011fil, ili\u015fki bilgileri ve hatta ilgi duyulan konular ve markalar bilgilerinin de son derece ki\u015fisel ve \u00f6nemli bilgiler olmas\u0131na sebep oldu. Bu nedenle genel olarak internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131, bu tip bilgilerinin de ula\u015f\u0131labilir ve indekslenebilir olmas\u0131ndan b\u00fcy\u00fck rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 bulunuyor. 2009 bu nedenle \u00f6zellikle private social network (\u00f6zel sosyal a\u011f) kavram\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yol olarak an\u0131lacak. Zira sat\u0131\u015f\u0131n internet \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015fmesi durumunda bile pazarlama i\u00e7in markalar\u0131n profil bilgilerini kullanmalar\u0131 pek de sempatik g\u00f6r\u00fcnmeyecek.<\/p>\n
Ki\u015fisel Bilgilerin Korunmas\u0131<\/p>\n
Bu konuda ne yaz\u0131k ki, hi\u00e7bir \u00fclkede bir yasa veya yapt\u0131r\u0131m bulunmuyor. Zaten internetin yap\u0131s\u0131 gere\u011fi bu konuda olu\u015facak yerel bir \u00e7\u00f6z\u00fcm genel problemi \u00e7\u00f6zmekten \u00e7ok uzak olacakt\u0131r. Kald\u0131 ki, internet yap\u0131s\u0131 gere\u011fi, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir mecra oldu\u011fundan, yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n olmas\u0131 konusu bile sonland\u0131r\u0131lamam\u0131\u015f bir tart\u0131\u015fma konusu.<\/p>\n
Bu durumda y\u00f6ntem, bu tip bilgilerin kurumsal ili\u015fkilerle \u00e7\u00f6z\u00fclmesini sa\u011flayacak, global \u00e7al\u0131\u015fan yerel \u00e7\u00f6z\u00fcm ortaklar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131d\u0131r. Zira kurumsal anlamda sorunu \u00e7\u00f6zmekle birlikte,her an ki\u015fisel talepleri yerine getirmek, yerel sitelerle de gerekli ili\u015fkilerin kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn en \u00f6nemli par\u00e7as\u0131.<\/p>\n
Bu konuda ayr\u0131ca yasalar\u0131n verdi\u011fi haklar\u0131 bilmek son derece \u00f6nemli.<\/p>\n
MADDE 9 \u0130\u00e7erik nedeniyle haklar\u0131 ihl\u00e2l edildi\u011fini iddia eden ki\u015fi, i\u00e7erik sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na, buna ula\u015famamas\u0131 halinde yer sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na ba\u015fvurarak kendisine ili\u015fkin i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 ve yay\u0131ndaki kapsam\u0131ndan fazla olmamak \u00fczere haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 cevab\u0131 bir hafta s\u00fcreyle internet ortam\u0131nda yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131 isteyebilir.\u0130\u00e7erik veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131 kendisine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren iki g\u00fcn i\u00e7inde, talebi yerine getirir. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda talep yerine getirilmedi\u011fi takdirde reddedilmi\u015f say\u0131l\u0131r.(2) Talebin reddedilmi\u015f say\u0131lmas\u0131 halinde, ki\u015fi onbe\u015f g\u00fcn i\u00e7inde yerle\u015fim yeri sulh ceza mahkemesine ba\u015fvurarak, i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ve yay\u0131ndaki kapsam\u0131ndan fazla olmamak \u00fczere haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 cevab\u0131n bir hafta s\u00fcreyle internet ortam\u0131nda yay\u0131mlanmas\u0131na karar verilmesini isteyebilir. Sulh ceza h\u00e2kimi bu talebi \u00fc\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde duru\u015fma yapmaks\u0131z\u0131n karara ba\u011flar.Sulh ceza h\u00e2kiminin karar\u0131na kar\u015f\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re itiraz yoluna gidilebilir.<\/p>\n
(3) Sulh ceza h\u00e2kiminin kesinle\u015fen karar\u0131n\u0131n, birinci f\u0131kraya g\u00f6re yap\u0131lan ba\u015fvuruyu yerine getirmeyen i\u00e7erik veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131na tebli\u011finden itibaren iki g\u00fcn i\u00e7inde i\u00e7erik yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131larak haz\u0131rlanan cevab\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131naba\u015flan\u0131r.(4) Sulh ceza h\u00e2kiminin karar\u0131n\u0131 bu maddede belirtilen \u015fartlara uygun olarak ve s\u00fcresinde yerine getirmeyen sorumlu ki\u015fi, alt\u0131 aydan iki y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.\u0130\u00e7erik veya yer sa\u011flay\u0131c\u0131n\u0131n t\u00fczel ki\u015fi olmas\u0131 halinde, bu f\u0131kra h\u00fckm\u00fc yay\u0131n sorumlusu hakk\u0131nda uygulan\u0131r”<\/p>\n
http:\/\/www.tbmm.gov.tr\/kanunlar\/k5651.html<\/p>\n