Deloitte T\u00fcrkiye, \u201cD\u00fcnyan\u0131n En Renkli Ekran\u0131: T\u00fcrkiye\u2019de Dizi Sekt\u00f6r\u00fc\u201d ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 yay\u0131nlad\u0131. Ara\u015ft\u0131rma, T\u00fcrkiye\u2019de dizi sekt\u00f6r\u00fc, televizyon izleme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131, yap\u0131m \u015firketlerinin cirolar\u0131 ve T\u00fcrk dizilerinin ekonomiye katk\u0131s\u0131n\u0131 ele ald\u0131.
\nDeloitte T\u00fcrkiye TMT Lideri ve Orta\u011f\u0131 Tolga Yavero\u011flu konuya ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015flerini \u015fu \u015fekilde dile getirdi: \u201cG\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zda gittik\u00e7e daha fazla yer almaya ba\u015flayan dizilerle ilgili bir \u00e7al\u0131\u015fma yapmam\u0131z\u0131n ba\u015fl\u0131ca nedeni, sekt\u00f6r payda\u015flar\u0131n\u0131n nitelikli veriye olan ihtiyac\u0131n\u0131 dizilerle ilgili olu\u015fturdu\u011fumuz veri taban\u0131ndaki bilgilerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak, her sezon yay\u0131na giren yeni dizilerin yar\u0131dan fazlas\u0131n\u0131n sezon sonunu g\u00f6remedi\u011fi sekt\u00f6r\u00fcm\u00fcz\u00fcn belli ba\u015fl\u0131 sorunlar\u0131n\u0131 ele almak ve \u00f6zellikle yurtd\u0131\u015f\u0131 pazarlarda rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn daha da artmas\u0131 i\u00e7in \u00f6neriler sunmakt\u0131r\u201d
\nDijital mecralar b\u00fcy\u00fcse de T\u00fcrkiye\u2019de reklam yat\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131ndan \u00e7o\u011fu hala televizyona gidiyor
\nT\u00fcrk izleyicisi 2008 y\u0131l\u0131nda g\u00fcnde ortalama 4,4 saat televizyon izlerken, internetin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ve artan online video izleme oran\u0131 etkisiyle bu rakam\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ortalama 3,9 saate d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. D\u00fc\u015f\u00fc\u015fe ra\u011fmen T\u00fcrkiye, g\u00fcnl\u00fck ortalama televizyon izleme s\u00fcresi baz\u0131nda 3,5 saatlik OECD ortalamas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde yer al\u0131yor. Dijital reklam yat\u0131r\u0131mlar\u0131nda 2009\u2019dan bu yana ya\u015fanan y\u0131ll\u0131k ortalama %30\u2019luk b\u00fcy\u00fcmeye kar\u015f\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de televizyon, medya yat\u0131r\u0131mlar\u0131nda %58\u2019lik bir payla hala a\u00e7\u0131k ara en \u00e7ok tercih edilen mecralar\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor. Bu oran Avrupa\u2019da %25, d\u00fcnya genelinde ise %40 d\u00fczeyinde bulunuyor.
\nT\u00fcrkler en \u00e7ok romantizm dizilerini seviyor
\n2013-2014 d\u00f6neminde prime timeda yay\u0131nlanan programlar\u0131n s\u00fcre olarak da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda % 62,5\u2019luk ortalama ile diziler ve bunlar\u0131n tekrar b\u00f6l\u00fcmleri birinci s\u0131rada yer al\u0131yor. Buna ek olarak izleyiciler, farkl\u0131 dizi temalar\u0131 aras\u0131nda en \u00e7ok romantizm \u00f6\u011feleri bar\u0131nd\u0131ran dizileri be\u011feniyor. Dizilerden sonraki kendisine prime timeda en fazla yer bulan program t\u00fcr\u00fcn\u00fcn ise %1 7\u2019lik bir pay ile yar\u0131\u015fma ve e\u011flence programlar\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.
\nUzun dizilerin sebebi finansal nedenler
\nRapora g\u00f6re reklam s\u00fcreleri de d\u00e2hil olmak \u00fczere T\u00fcrkiye\u2019deki dizilerin % 60\u2019\u0131n\u0131n uzunlu\u011fu, 120 ile 180 dakika aras\u0131nda de\u011fi\u015firken, 60 dakikan\u0131n alt\u0131nda s\u00fcren diziler di\u011fer bir\u00e7ok \u00fclkenin aksine T\u00fcrkiye\u2019de neredeyse yok denecek kadar az. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelere g\u00f6re daha uzun olan dizi s\u00fcrelerinin T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde k\u0131salmayacak olmas\u0131 da, ara\u015ft\u0131rmada \u00f6ne \u00e7\u0131kan sonu\u00e7lardan bir di\u011feri olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunun en \u00f6nemli sebebi ise reklam s\u00fcrelerine k\u0131s\u0131tlama getirilmesi ile olu\u015fan finansal nedenler… Ayr\u0131ca dizi tekrarlar\u0131 ve \u00f6zetleri, yay\u0131nc\u0131 kurulu\u015flar i\u00e7in \u00f6nemli bir ek gelir kayna\u011f\u0131 olmaya devam edecek. \u00d6yle ki dizi tekrarlar\u0131 ve \u00f6zetler yay\u0131nlanan toplam dizi s\u00fcresinin yakla\u015f\u0131k % 60\u2019\u0131n\u0131 olu\u015ftururken, yeni b\u00f6l\u00fcmler sadece % 40\u2019\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Bilinirli\u011fi y\u00fcksek dizilerin tekrarlar\u0131 ya da \u00f6zetleri de izleyiciler taraf\u0131ndan ra\u011fbet g\u00f6r\u00fcyor; son sezonda g\u00fcn baz\u0131nda yap\u0131lan analizde ilk be\u015fte yer alan programlar\u0131n yakla\u015f\u0131k % 14\u2019\u00fc sadece dizi tekrar ve \u00f6zetlerinden olu\u015fmakta. Prime time in yakla\u015f\u0131k 17\u2019si de yine dizi \u00f6zet ve tekrarlar\u0131ndan olu\u015fuyor.
\nDeloitte Dan\u0131\u015fmanl\u0131k M\u00fcd\u00fcrlerinden \u00d6zen Demircan ise konuya ili\u015fkin olarak \u201cHer sezon yay\u0131na giren 60-70 civar\u0131ndaki dizinin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131, yo\u011fun rekabet nedeniyle sezon sonunu g\u00f6remiyor. Son d\u00f6rt yay\u0131n d\u00f6nemi incelendi\u011finde, yay\u0131na ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 sezon iptal edilen dizilerin %22\u2019sinin hen\u00fcz ilk 6 b\u00f6l\u00fcm i\u00e7inde, %29\u2019unun ise 7. ve 12. b\u00f6l\u00fcmler aras\u0131nda iptal edildi\u011fine \u015fahit olduk. Artan rekabetle birlikte ilk b\u00f6l\u00fcmlerde dizilerin yay\u0131ndan kald\u0131r\u0131lma oran\u0131 da son y\u0131llarda h\u0131zla art\u0131yor. \u0130zleyiciler kurguda ya da oyuncu kalitesinde belli bir seviyeyi tutturamayan yap\u0131mlara alternatiflerin bollu\u011fu nedeniyle ilgi g\u00f6stermiyor; yay\u0131nc\u0131 kurulu\u015flar da genelde prime timeda yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kanal\u0131n genel performans\u0131n\u0131 olumsuz etkileyebilecek reyting performans\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck bu yap\u0131mlara kar\u015f\u0131 sab\u0131rl\u0131 olam\u0131yorlar\u201d dedi.
\nEn uzun s\u00fcre yay\u0131nda kalan dizi: \u2018Arka Sokaklar\u2019
\nAra\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, 2013-2014 yay\u0131n sezonu sonu itibariyle yay\u0131nda olan diziler aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcm say\u0131s\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda en uzun haftal\u0131k dizilerin ba\u015f\u0131nda 336 b\u00f6l\u00fcmle Arka Sokaklar dizisi geliyor. Onu, Kurtlar Vadisi Pusu (229 b\u00f6l\u00fcm) ve \u00c7ocuklar Duymas\u0131n (156 b\u00f6l\u00fcm) dizileri takip ediyor.
\nDizilere b\u00f6l\u00fcm ba\u015f\u0131na \u00f6denen mebla\u011f, dizinin t\u00fcr\u00fc, rekabet durumu, senaryo gibi fakt\u00f6rlere ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterse de dizilerin yap\u0131m maliyetleri 200 bin ile 700 bin dolar aras\u0131nda de\u011fi\u015fiyor. Bu tutar\u0131n i\u00e7erisinde en b\u00fcy\u00fck maliyet kalemini oyunculara \u00f6denen \u00fccretler olu\u015fturuyor; \u00fcnl\u00fc oyuncular\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck yap\u0131mlarda oyuncu maliyetlerinin pay\u0131 %45\u2019e kadar ula\u015fabiliyor.
\nDizi ihracat\u0131 gelirleri 2008 – 2013 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 15 kat artt\u0131
\nAra\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re T\u00fcrk dizileri, yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte Ortado\u011fu ve Arap \u00fclkelerine b\u00f6l\u00fcm ba\u015f\u0131na ortalama 500 dolar civar\u0131nda sat\u0131l\u0131rken, kalite ve bilinirlikteki art\u0131\u015f ile bu fiyat b\u00f6l\u00fcm ba\u015f\u0131na 200 bin dolar seviyelerine kadar \u00e7\u0131k\u0131yor. Balkan \u00fclkeleri ve Arap d\u00fcnyas\u0131 ile sahip oldu\u011fumuz ba\u011flar (k\u00fclt\u00fcr, tarih vb) ile fiziksel yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n da etkisiyle dizi ihracat\u0131 gelirlerinin 2008\u2019deki toplam 10 milyon dolarl\u0131k seviyesinden, 2013\u2019de 150 milyon dolarl\u0131k seviyeye ula\u015farak 15 kat artt\u0131\u011f\u0131 tahmin ediliyor. Dizi ihracat\u0131 T\u00fcrkiye\u2019ye olan ilgiyi de art\u0131r\u0131yor, \u00f6rne\u011fin dizilerin yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmada; 2011 ile 2012 ve 2013 y\u0131llar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda u\u00e7u\u015f arama motorlar\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019yi arayan ki\u015fi say\u0131s\u0131 iki kat\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. T\u00fcrk yap\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n son d\u00f6nemdeki kurgu, \u00e7ekim kalitesi ve oyunculuk alanlar\u0131ndaki geli\u015fen performans grafi\u011fini devam ettirmeleri halinde, T\u00fcrk dizilerine olan ilginin artarak devam edece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.
\nH\u0131zla b\u00fcy\u00fcyen yap\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde kurumsalla\u015fma ihtiyac\u0131 daha da artmaktad\u0131r
\nDizi sekt\u00f6r\u00fcne y\u00f6nelik spesifik devlet te\u015fviklerinin olmamas\u0131, sekt\u00f6rdeki yo\u011fun rekabet, geleneksel televizyon kanallar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki internet, a\u011flar\u0131 gibi potansiyel sat\u0131\u015f kanallar\u0131n\u0131n hen\u00fcz emekleme a\u015famas\u0131nda olmas\u0131 sekt\u00f6r oyuncular\u0131n\u0131 yap\u0131mc\u0131 kurulu\u015flar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir yap\u0131da faaliyet g\u00f6stermelerinin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engellerden birisidir. Yap\u0131mc\u0131lar \u015fu a\u015famada televizyonlardan b\u00f6l\u00fcm ba\u015f\u0131na al\u0131nan \u00fccretler ve ba\u015far\u0131l\u0131 diziler i\u00e7in yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki kanallara yap\u0131lan sat\u0131\u015flardan elde edilen gelirlerle operasyonlar\u0131n\u0131 devam ettiriyorlar. Burada da \u00e7ok ciddi bir rekabet bulunuyor; gelir gider dengesini ve nakit ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 iyi y\u00f6netemeyen, do\u011fru projeleri se\u00e7ip ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde hayata ge\u00e7iremeyen, kurumsalla\u015fma konusunda kendini geli\u015ftiremeyen yap\u0131m \u015firketleri, ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k oran\u0131n\u0131n bu denli y\u00fcksek oldu\u011fu bir piyasada riskleri daha iyi y\u00f6netme ihtiyac\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olacaklar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Deloitte T\u00fcrkiye, \u201cD\u00fcnyan\u0131n En Renkli Ekran\u0131: T\u00fcrkiye\u2019de Dizi Sekt\u00f6r\u00fc\u201d ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 yay\u0131nlad\u0131. Ara\u015ft\u0131rma, T\u00fcrkiye\u2019de dizi sekt\u00f6r\u00fc, televizyon izleme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131, yap\u0131m \u015firketlerinin cirolar\u0131 ve T\u00fcrk dizilerinin ekonomiye katk\u0131s\u0131n\u0131 ele ald\u0131. Deloitte T\u00fcrkiye TMT Lideri ve Orta\u011f\u0131 Tolga…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-11962","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blogum"],"yoast_head":"\n