\u015eu ana u\u00e7aktay\u0131m. \u0130stikamet Ankara. \u0130lk dura\u011f\u0131m ise TBMM \u0130zmir Milletvekili Erdal Aks\u00fcnger. Konumuz TTnet ve Phorm. Burada k\u00fc\u00e7\u00fck bir bilgilendirme yapay\u0131m: Phorm, internet \u00fczerinde kullan\u0131c\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 alg\u0131lamaya \u00e7al\u0131\u015fan bir yaz\u0131l\u0131m. Bu sayede ki\u015fiye uygun reklam getiriyor. Benim gibi bir\u00e7ok STK ba\u015fkan\u0131 bu toplant\u0131ya davetli.
\nAsl\u0131nda \u015fu aralar ki\u015fisel bilgi konusu \u00e7ok reva\u00e7ta. Kas\u0131m ay\u0131n\u0131n ilk haftas\u0131 \u0130nternet Konferans\u0131\u2019ndayd\u0131m. Orada da herkes ki\u015fisel bilginin korunmas\u0131n\u0131 konu\u015fuyordu.
\nAncak malumunuz her zaman oldu\u011fu gibi bu konuda da T\u00fcrk insan\u0131n\u0131n baz\u0131 ezberlere tak\u0131l\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve konuyu anlayabilmek i\u00e7in bu ezberlerden uzakla\u015f\u0131p, “tabula rasa” olmak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc son d\u00f6nemde olduk\u00e7a kli\u015fe bir s\u00f6ylemle “d\u00fcnya h\u0131zla de\u011fi\u015fiyor”. Bu b\u00fct\u00fcn kavramlar\u0131n da de\u011fi\u015fmesine sebep oluyor. Art\u0131k ne elimizdeki telefon sadece bir telefon, ne evimizdeki televizyon eskisi gibi televizyon. Telif haklar\u0131, devlet vatanda\u015f ili\u015fkileri, art\u0131k her\u015fey tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor, yeniden yorumlan\u0131yor.
\nBen ki\u015fisel bilgiler kavram\u0131n\u0131n da ayn\u0131 \u015fekilde tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k olmas\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeyim.
\n\u0130sterseniz hangi bilginin daha \u00f6nemli oldu\u011funu anlamak i\u00e7in, kimin hangi bilginin pe\u015finde oldu\u011funu analiz edelim. \u0130stihbarat te\u015fkilatlar\u0131, ki\u015filerin davran\u0131\u015f bilgileri ile ilgileniyor. Bu bilgileri sosyal medya \u015firketlerinden sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 yolunda \u015fehir efsaneleri dola\u015f\u0131yor. \u0130stihbarat \u015firketlerinin en \u00e7ok ilgilendi\u011fi bilgilerin aras\u0131nda telefon bilgileri de \u00f6nemli yer kapl\u0131yor. Kim kimi tan\u0131yor? Kiminle ve hangi s\u0131kl\u0131kta konu\u015fuyor? Kiminle konu\u015fmas\u0131n\u0131 bitirdikten sonra kiminle konu\u015fuyor?
\nBu bilgileri almak i\u00e7inse ak\u0131ll\u0131 telefon yaz\u0131l\u0131m\u0131 yapan \u015firketleri kullan\u0131yor. \u015eirket rehberinizdeki bu bilgilerin istati\u011fini tutan bir yaz\u0131l\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Bu yaz\u0131l\u0131m\u0131n reklam\u0131n\u0131 da b\u00fcy\u00fck teknoloji sitelerinde yap\u0131yor. Sonra yaz\u0131l\u0131m sayesinde herkesin rehber ilgilerine ve konu\u015fma loglar\u0131na ula\u015f\u0131yor. Bunlar\u0131n analizini yine sizin telefonun \u00fczerinde yap\u0131p gerekli bilgileri g\u00fcncelleme ve senkronizasyon bahanesi ile sunucular\u0131na aktar\u0131yor. Sonra bilgileri sat\u0131yor. Bu \u015firketlerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun merkezi K\u0131br\u0131s gibi ada \u00fclkelerinde.
\nBu bilgileri ki\u015fisel olarak toplamak yerine, operat\u00f6r\u00fcn faturalama i\u015flemlerine talip olan direkt istihbarat k\u00f6kenli \u015firketler de var.
\nFaturalama bahanesi ile bilgileri topluyor, analiz edip istihbarat yap\u0131lar\u0131na teslim ediyor.
\nBir de isterseniz bir websitesine ba\u011flan\u0131rken nerelerde iz b\u0131rak\u0131yorsunuz ona bakal\u0131m;Tabii ki ilk yer bilgisayar\u0131n\u0131z.:
\nCookieler, loglar, cachelenen bilgiler derken bilgisayar\u0131n\u0131z veya internete ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131z cihaz onlarca yerde bilgi tutuyor. E\u011fer bu cihaz wifi ba\u011flant\u0131l\u0131 ise paketleri havaya at\u0131yorsunuz demektir ve b\u00fcy\u00fck ihtimalle y\u00fcz metrelik bir \u00e7ap i\u00e7inde herkes bu bilgilerinizi sniff edip ula\u015fabilir. Sonra evinizdeki router \u2013 modem ayn\u0131 \u015fekilde bilgileri topluyor ve burada izler kal\u0131yor. Bir siteye ba\u011flan\u0131rken \u00f6nce ba\u011flanmak istedi\u011finiz alan ad\u0131 DNS sunucular\u0131na gidiyor. Bu sorgulama bilgisi tabii ki de burada duruyor. Sonra o DNS sunucusu sizi ilgiili Name Server\u2019a y\u00f6nlendiriyor. Orada da sorgulama bilgileriniz bulunuyor.
\nDaha sonra ba\u011flanaca\u011f\u0131n\u0131z siteye ula\u015f\u0131yorsunuz. O site -bir linkten bast\u0131ysan\u0131z nereden geldi\u011finizden, ekran \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcze, i\u015fletim sisteminize kadar her t\u00fcrl\u00fc bilgiyi tutuyor. Tabii bu arada DNS, sunucular\u0131 ve ba\u011flanaca\u011f\u0131n\u0131z sitenin Web sunucusuna kadar dola\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z her alanda router bacaklar\u0131n\u0131 kontrol eden y\u00f6neticiler, b\u00fct\u00fcn hareketlerinizi hem g\u00f6r\u00fcyo rhem de b\u00fct\u00fcn paketleri kontrol edebiliyor.
\nYani anlayaca\u011f\u0131n\u0131z ,gecenin bir vakti karanl\u0131k odan\u0131zda gizlice yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan ev ahalisi d\u0131\u015f\u0131nda neredeyse t\u00fcmd\u00fcnyan\u0131n haberi var.
\nLegal veya ilegal, etik veya de\u011fil ancak bilginize neredeyse herkes ula\u015fabiliyor.
\nKald\u0131 ki bu ba\u011flanaca\u011f\u0131n\u0131z site bir sosyal medya sitesiyse, burada yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131, arkada\u015flar\u0131n\u0131z\u0131 ve \u00f6zel foto\u011fraflar\u0131n\u0131z da dahil b\u00fct\u00fcn bilgilerinizi API\u2019ler sayesinde y\u00fckledi\u011finiz di\u011fer yaz\u0131l\u0131mlar ve siteler de biliyor.
\nBen bir\u015fey y\u00fcklemedim demeyin. Arkada\u015f\u0131n\u0131zla chat yaparken kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131kan ufak tefek uygulamalardan yola \u00e7\u0131kacak olursak benim Facebook sayfamda bu gibi yetmi\u015f civar\u0131nda site ve yaz\u0131l\u0131m var. Facebook\u2019da “gizlilik uygulamalar\u0131” k\u0131sm\u0131na girerseniz sizin de \u00e7ok ama \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131raca\u011f\u0131n\u0131zdan eminim.
\nGelelim G-mail\u2019e; Hi\u00e7 mailinize ka\u00e7 yaz\u0131l\u0131m ve donan\u0131m\u0131n bakmas\u0131na izin verdi\u011finizi kontrol ettiniz mi? Benim i\u00e7in G-mail \u00e7ok mahrem bir alan.Ona ra\u011fmen b\u00fct\u00fcn gereksiz uygulamalar\u0131n eri\u015fimini engelledi\u011fimde bile yirmi civar\u0131 uygulama ve bizzatihi maillerimi kontrol etme hakk\u0131 bulunan on donan\u0131ma ait onbe\u015f civar\u0131 yaz\u0131l\u0131m\u0131n hakk\u0131 var. Twitter foursquare instagram ve di\u011ferlerinden bahsetmiyorum bile.
\nPeki bu kadar insan bu g\u00f6zetleme kulelerinden her yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 inceliyorken, siz \u00f6zel alan\u0131n\u0131z\u0131 nas\u0131l koruyacaks\u0131n\u0131z?
\nBirincisi: \u00d6zel alan\u0131n\u0131z\u0131 yeniden tan\u0131mlamal\u0131s\u0131n\u0131z. \u0130nternete ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131z anda \u00f6zel bir alanda olamazs\u0131n\u0131z. Bu beklentiyi ortadan kald\u0131r\u0131rsan\u0131z ruhunuz bir\u015feyleri gizlemek i\u00e7in b\u00f6l\u00fcnmez ve \u015fizofreni ya\u015famazs\u0131n\u0131z.
\n\u0130kincisi : Bu kadar ki\u015fi bilgilerinize ula\u015f\u0131rken devletin bu bilgilere ula\u015f\u0131yor olmas\u0131ndan rahats\u0131zl\u0131k duymazs\u0131n\u0131z. Zira devlet bu bilgilere ula\u015fmak isterse zaten ula\u015f\u0131r. Tabii burada devlet kast\u0131m\u0131z\u0131 da netle\u015ftirmemiz gekiyor. Bizim korkumuz bu bilgilere ula\u015f\u0131lmas\u0131 de\u011fil, bunun bir tehdit arac\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131. Yani korkumuz rutin kay\u0131tlar\u0131n al\u0131nmas\u0131 de\u011fil, g\u00f6revin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131. Demek ki as\u0131l amac\u0131m\u0131z ki\u015fisel verileri kendi \u00e7ap\u0131m\u0131zda korumaya \u00e7al\u0131\u015fmaktan \u00e7ok bu verileri g\u00f6renlerin ciddi anlamda denetlenmesini sa\u011flamak.
\nYoksa devlet asl\u0131nda zaten vatanda\u015f\u0131n\u0131n s\u0131rda\u015f\u0131d\u0131r. Vatanda\u015fl\u0131k bilgilerinizi devlet korur, sa\u011fl\u0131k bilgileriniz de devletin kontrol\u00fcndedir. Vergi ve hert\u00fcrl\u00fc ticari s\u0131rlar\u0131n\u0131z\u0131 da devletle zaten payla\u015fm\u0131yor musunuz? Devlet nerede oturdu\u011funuzdan, ka\u00e7 lira kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131za, ka\u00e7 lira harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131za kadar her bilgiye sahipken, isterse Mobese \u00fczerinden her gitti\u011finiz yer bilgisine ula\u015fabiliyorken, internetteki verinize mi ula\u015famayacak?
\nPeki ne yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor? \u00c7a\u011fda\u015f bir devlet yap\u0131s\u0131 \u00fcretimden \u00e7ok denetlemenin \u00fczerine kuruludur. Yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n vatanda\u015f\u0131n\u0131 denetlemekten bahsetmiyorum. Ancak devletin bu konuda denetimi yapan devlet memurlar\u0131n\u0131 da ciddi anlamda denetliyor olmas\u0131 laz\u0131m. Mesela bir vergi memuru bir ki\u015finin mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda devletin “Karde\u015fim ,bu senin konun mu,neden ara\u015ft\u0131r\u0131yorsun?” diye sormas\u0131 laz\u0131m. Bu \u015fu anda yok!
\nBir polis ki\u015finin GBT sine bakt\u0131\u011f\u0131nda e\u011fer tutukluluk hali varsa, polis zanl\u0131y\u0131 getiremezse, hakk\u0131nda soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmas\u0131 laz\u0131m. Bu var!
\nSa\u011fl\u0131k bilgilerinizin herkesin elinde dola\u015fmamas\u0131 laz\u0131m!
\nVatanda\u015fl\u0131k bilgilerinizden yola \u00e7\u0131k\u0131p s\u00fclalenizin mal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7kimsenin sorgulayamamas\u0131 laz\u0131m!
\n\u0130\u015fte devlet vatanda\u015f\u0131n\u0131n bu bilgilerini korumal\u0131d\u0131r!
\nBunlar\u0131 korudu\u011fu zaman TC devleti \u00e7a\u011fda\u015f bir devlet olur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015eu ana u\u00e7aktay\u0131m. \u0130stikamet Ankara. \u0130lk dura\u011f\u0131m ise TBMM \u0130zmir Milletvekili Erdal Aks\u00fcnger. Konumuz TTnet ve Phorm. Burada k\u00fc\u00e7\u00fck bir bilgilendirme yapay\u0131m: Phorm, internet \u00fczerinde kullan\u0131c\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 alg\u0131lamaya \u00e7al\u0131\u015fan bir yaz\u0131l\u0131m. Bu sayede ki\u015fiye uygun…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-13733","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blogum"],"yoast_head":"\n