\u0130nternetin atalar\u0131 say\u0131labilecek BBS\u2019ler, Bulletin Board System (“Mesaj Panosu Sistemi”) kelimelerinin k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015f \u015feklidir. BBS\u2019ler en k\u0131sa anlat\u0131m\u0131 ile \u00fczerindeki modem ve hatlara ba\u011flan\u0131labilen, e\u011fer birden fazla hat varsa kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ayn\u0131 anda s\u00f6yle\u015febildikleri yoksa birbirlerine mesaj b\u0131rakabildikleri birer sunucudurlar. BBS\u2019ler bir s\u00fcre sonra slip ba\u011flant\u0131 y\u00f6ntemleri ile internete benzer web sayfalar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrler. T\u00fcrkiye\u2019denin ilk BBS\u2019i Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi \u00f6\u011frencileri taraf\u0131ndan kurulmu\u015f olan SoftCom BBS\u2019dir. SoftCom BBS o d\u00f6nem daha ilk versiyonu \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan Remote Access 1.0 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaktayd\u0131. SoftCom\u2019un kulland\u0131\u011f\u0131 yap\u0131 daha sonra \u0130stanbulBBS ve sonralar\u0131nda da DorukBBS gibi yap\u0131lar taraf\u0131ndan kullan\u0131ld\u0131. BBS\u2019ler text bazl\u0131 olup, g\u00f6rsel anlamda zenginlik sa\u011flayabilmek i\u00e7in ASCII ekranlar kullan\u0131yorlard\u0131. Bu ekranlar asl\u0131nda text imkanlar\u0131 ile haz\u0131rlanm\u0131\u015f sat\u0131rlardan olu\u015fuyordu. Sat\u0131rlar\u0131n sonunda se\u00e7im k\u0131sm\u0131 vard\u0131. Bu k\u0131s\u0131ma yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z se\u00e7im asl\u0131nda bir ba\u015fka ekran\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran komut olarak kullan\u0131l\u0131yordu. SoftCom BBS daha sonra konfig\u00fcre etti\u011fi remote access sistemini \u00f6nce \u0130stanbul BBS daha sonra da Doruk BBS\u2019e verdi. 1990\u2019lar\u0131n ortalar\u0131nda BBS\u2019ler internet d\u00fcnyas\u0131na ayak uydurmaya ba\u015flad\u0131lar. SoftCom, T\u00fcrkiye\u2019nin ilk internet servis sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 say\u0131labilecek Anadolu.Net\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Anadolu.Net asl\u0131nda BBS\u2019lerden \u00e7ok farkl\u0131 de\u011fildi. Slip ba\u011flant\u0131 ile ba\u011flanan kulln\u0131c\u0131lar men\u00fcler aras\u0131nda dola\u015f\u0131p, epostalar\u0131n\u0131 yollayabiliyor, kullan\u0131c\u0131lar\u0131 aras\u0131 mesajla\u015fabiliyor ve system admin, co-system admin\u2019e ula\u015fabiliyorlard\u0131. Anadolu.Net o d\u00f6nemde her ak\u015fam bir kere dialup ile UUNET\u2019e ba\u011flan\u0131p epostalar\u0131 senkronize ediyordu. UUNET Amerika\u2019da oldu\u011fu i\u00e7in bu ba\u011flant\u0131 olduk\u00e7a maliyetliydi.
\nT\u00fcrkiye\u2019de daha sonra \u00f6nce IBM sonra Superonline, PrizmaNET gibi bir\u00e7ok servis sa\u011flay\u0131c\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.
\n\u0130lk BBS kurucusu Remzi \u015eemsettin T\u00fcrer\u2019le s\u00f6yle\u015fi;
\nBBS nedir? T\u00fcrk\u00e7e ismi nedir? Bu yaz\u0131l\u0131m\u0131 kimler, hangi \u015fartlarda geli\u015ftirmi\u015ftir?
\nBBS, Bulletin Board System, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n modem arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ba\u011fland\u0131klar\u0131 ve mesajla\u015fma, dosya payla\u015f\u0131m\u0131, oyun gibi fonksiyonlar sunan bir sistemdir. T\u00fcrk\u00e7e’de farkl\u0131 isimleri olsa da bildi\u011fim yayg\u0131n ismi Bilgisayarl\u0131 Bilgi Sistemi’dir.
\nT\u00fcrkiye’de bilgisayarlar aras\u0131 bir ileti\u015fim a\u011f\u0131 olu\u015fturma fikri ilk kez ne zaman ne \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131?
\n1980’li y\u0131llar\u0131n sonunda BBS’ler kurulmaya ba\u015flad\u0131. Bunlar\u0131n ilklerinden biri olan Softcom BBS’i 1990’da Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi Engineering Society kul\u00fcb\u00fcn\u00fcn bir alt kurulu olan Softcom’un – Software and Computing ‘in k\u0131saltmas\u0131 – kurucu \u00fcyeleri olan Remzi \u015eemsettin T\u00fcrer, Tolga Yurderi ve At\u0131f \u00dcnald\u0131 taraf\u0131ndan kuruldu.
\nT\u00fcrkiye’nin ilk BBS’ini olu\u015ftururken \u00e7ekirdek kadroda kimler vard\u0131?
\nRemzi \u015eemsettin T\u00fcrer, Tolga Yurderi ve At\u0131f \u00dcnald\u0131.
\nTeknoloji nas\u0131l transfer edildi?
\nTeknoloji transferi yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer BBS’lerden transfer \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fti. \u00d6zellikle \u0130sve\u00e7 ve Yunanistan BBS Sistem Operat\u00f6rleri \u00e7ok yard\u0131mc\u0131 oldular. 2400 Bps’lik bir modem ile 7 MB gibi bir dosyay\u0131 saatler s\u00fcren bir ba\u011flant\u0131 sonras\u0131 indirmeyi ba\u015fard\u0131k. Tabii o d\u00f6nemin telefon arama \u00fccretlerini d\u00fc\u015f\u00fcnecek olursak, bu korkun\u00e7 bir fatura yaratt\u0131. Ama Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi rekt\u00f6r\u00fc Erg\u00fcn To\u011frol fikrimizi sonuna kadar destekledi. Okul b\u00fct\u00e7esinden \u00f6deme yap\u0131ld\u0131.
\nSistemi kurduktan sonra nas\u0131l duyurdunuz? Duyurunun etkileri oldu mu?
\nBBS’in ilk duyurular\u0131 kulaktan ve \u00fcniversite i\u00e7indeydi. Fakat internet ba\u011flant\u0131s\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirildikten sonra T\u00fcrkiye\u2019de bir ilk olan bu ad\u0131m, TRT 1’de yap\u0131lan bir r\u00f6portajla duyuruldu. Ondan sonra kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 h\u0131zla artt\u0131.
\nO d\u00f6nemde internet ve di\u011fer bilgi a\u011flar\u0131 ne noktadayd\u0131?
\n\u0130nternet ve di\u011fer a\u011flar hala \u00e7o\u011funlukla text bazl\u0131, geli\u015fme d\u00f6nemindeydiler. Gopher, IRC, E-mail gibi servisler pop\u00fclerdi. Mozilla’n\u0131n ilk taray\u0131c\u0131s\u0131 ve HTTP protokol\u00fcn\u00fcn geli\u015fmesi ile kullan\u0131m daha da yayg\u0131nla\u015ft\u0131.
\nBBS\u2019in ilk aboneleri kimlerdi?
\nTeknolojiyi takip eden ve bilgisayar ve modemi olan kullan\u0131c\u0131lar. \u00d6zellikle \u0130stanbul\u2019da olanlar, sonu\u00e7ta \u015fehir i\u00e7i telefonla aramak \u00e7ok daha ucuzdu.
\nD\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok bilinen POP2mail servislerinden birinin de sahibisiniz. Bu proje nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131? \u0130lk \u00e7\u0131k\u0131\u015f zaman\u0131 neydi?
\nMail2web.com servise 1997 y\u0131l\u0131nda ba\u015flad\u0131. Fikir babas\u0131 ben ve Tony Yustein, isim babas\u0131 ise benim. Projenin \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 \u00e7o\u011fu icat gibi ihtiyactan do\u011fdu. O d\u00f6nemde d\u00fczg\u00fcn bir web tabanl\u0131 e-mail sistemi olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, email’lerimize kolayca ula\u015fmam\u0131z\u0131 sa\u011flayacak bir y\u00f6ntem de yoktu. Ya POP3 ya IMAP4 client kurmak gerekiyordu. Bunlardan yola \u00e7\u0131karak, bir web taray\u0131s\u0131 ya da harici yaz\u0131l\u0131m gerektirmeyen bir sistem kurma fikri do\u011fdu.
\n
\nT\u00fcrkiye\u2019nin internet maceras\u0131 asl\u0131nda \u00f6nce Ege \u00dcniversitesi ard\u0131ndan Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesinde ba\u015flam\u0131\u015f olsa da, milat olarak ODT\u00dc\u2019de d\u00f6nemin Ba\u015fbakan\u0131 Erdal \u0130n\u00f6n\u00fc taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan omurga say\u0131l\u0131r. Omurga 1993\u2019te a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen O\u011fuz Manas Ege \u00dcniversitesinde, SoftCom BBS Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesinde bundan y\u0131llar \u00f6nce internete ba\u011flan\u0131yorlard\u0131. Bu d\u00f6nemde internetle birlikte baz\u0131 bilgi a\u011flar\u0131 da geli\u015fmekteydi. Comuserve, AOL bu konudaki en bilinen a\u011flard\u0131. Bu y\u0131llarda Eczac\u0131ba\u015f\u0131 Holding\u2019e Faruk bey arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir prezantasyonda Zimbabwe\u2019de \u00f6zelle\u015ftirme sorusuna birka\u00e7 dakikada compuserve \u00fczerinden sayfalarca rapor \u00e7\u0131kararak bilgi sistemlerinin ne kadar etkili oldu\u011funu anlatmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131k. Ancak internetin yay\u0131lmas\u0131 ile birlikte \u00f6nce akademisyenler sonra i\u015fadamlar\u0131 ve medya\u2019n\u0131n sava\u015f alan\u0131 olmas\u0131 bir oldu. Inet-tr maillisti \u00fczerinde aylarca hatta y\u0131llarca internet b\u00fcy\u00fck \u201c\u0130\u201d ile mi yaz\u0131ls\u0131n tart\u0131\u015fmas\u0131 y\u00fcr\u00fcy\u00fcp gitti. Hatta bu d\u00f6nemde bir\u00e7ok akademisyen bu tart\u0131\u015fmay\u0131 \u015fahsile\u015ftirip burada k\u00fcf\u00fcr k\u0131yamet kavga etmeye bile ba\u015flad\u0131lar. Ayn\u0131 d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6nce internet derne\u011fi sonra da internet society kuruldu. Ancak T\u00fcrkiye\u2019de internet society de ayr\u0131 bir dert oldu. Burada da Ankara\u2019l\u0131 internetciler ile \u0130stanbul\u2019lu internetcilerin kap\u0131\u015fmas\u0131 ya\u015fand\u0131. Sonunda internet society T\u00fcrkiye\u2019de bir t\u00fcrl\u00fc \u015fekil almad\u0131. \u0130nternet Derne\u011fi ise belli bir s\u00fcre sonra sessizce yok oldu.
\n\u0130nternet Servis Sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131 ile birlikte 800\u2019l\u00fc hatlar kuruldu. Bu hatlara ba\u011flant\u0131 paras\u0131zd\u0131. Bu da internet ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 makul hale getiriyordu. Ancak bir s\u00fcre sonra bu hatlar paral\u0131 hale getirildi ve bu bir \u00f6nemli d\u00f6nemin kapanmas\u0131na sebep oldu. Bu d\u00f6nem asl\u0131nda markalar\u0131n web sitesi yapt\u0131rma furyas\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131 ile ayn\u0131 d\u00f6neme geliyor. T\u00fcrkiye\u2019de b\u00fcy\u00fck markalar web furyas\u0131nda geri kalmamak i\u00e7in y\u00fcksek b\u00fct\u00e7elerle web siteleri yapt\u0131rd\u0131lar. T\u00fcrkiye\u2019de internet camias\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck isimleri hep bu d\u00f6nemin interaktif ajanslar\u0131nda \u00e7ala\u0131\u015fm\u0131\u015f ki\u015filerdi. O d\u00f6nemde ben de birden fazla interaktif ajans kurup kapatt\u0131m. Sabah gazetesinin webmaster\u2019\u0131 oldu\u011fum d\u00f6nemlerde kurmu\u015f oldu\u011fumuz interaktif ajans, Artmedya, ilk ay 15 m\u00fc\u015fteri alarak h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcmenin nas\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015fti. Zaten hemen arkas\u0131ndan bu i\u015fle u\u011fra\u015fanlar\u0131n ba\u015f\u0131na i\u015f ya\u011fd\u0131. Bu 2000\u2019li y\u0131llara kadar devam etti. 2000\u2019li y\u0131llarda internetin bir medya oldu\u011fu tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu. Asl\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yordu diyemeyece\u011fim. Ben muhalefet ediyordum. Ama herkes bir medya oldu\u011fu konusunda hemfikirdi. \u0130nternet gazetecili\u011finin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 y\u0131llar bu y\u0131llard\u0131r. Ben o zaman da \u015fimdi de beslenmek ve \u00fcremek d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fct\u00fcn faaliyetlerimizi yapaca\u011f\u0131m\u0131z bir platformdur diye tan\u0131ml\u0131yorum interneti. 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda haberturk sitesi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bir internetci i\u00e7in bu site tam bir katliyamd\u0131. Ufuk G\u00fcldemir\u2019in yapm\u0131\u015f oldu\u011fu site, b\u00fcy\u00fck harflerle, formu bozulmu\u015f resimlerle internet sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn resmen y\u00fczkaras\u0131yd\u0131. Ancak buradan haberturk televizyonuna giden yol, bu kadar soruna ra\u011fmen, \u00f6zellikle i\u015ften at\u0131lm\u0131\u015f gazetecilere bir umut oldu. Onlarca haber sitesi a\u00e7\u0131ld\u0131. K\u00fc\u00e7\u00fck sermayelerle a\u00e7\u0131lanlar\u0131n neredeyse hepsi ba\u015far\u0131l\u0131 oldu.
\nBundan sonra en b\u00fcy\u00fck trend sosyal a\u011flar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ile oldu. Facebook, twitter, linkedin derken onlarca ba\u015far\u0131l\u0131 sosyal a\u011f. Bu d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u2019de de 2yuz.net \u00f6zellikle \u00fcnl\u00fcler aras\u0131nda \u00e7okca girilen siteler aras\u0131nda oldu. Sonra ki d\u00f6nem ise giri\u015fimcilik ve eticaret d\u00f6nemi oldu. Bu d\u00f6nem hala devam ediyor. \u00d6nemli noktalara do\u011fru h\u0131zla gidiyor. Tabii gelece\u011fin internet d\u00fcnyas\u0131nda ise 2010 y\u0131l\u0131nda kurdu\u011fumuz IPTV derne\u011finin, internet video, televizyonculu\u011fu d\u00f6neminin ciddi etkisi olacak.
\nFaruk Eczac\u0131ba\u015f\u0131 – T\u00fcrkiye\u2019de \u0130nternetin K\u0131sa Tarihi r\u00f6portaj yan\u0131tlar\u0131
\n– T\u00fcrkiye’nin ilk servis sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 Anadolu.net, Softcom BBS’in kurucular\u0131ndans\u0131n\u0131z? O d\u00f6nemde neler d\u00fc\u015f\u00fcnerek ba\u015flad\u0131n\u0131z?
\nBen ne Anadolu.net\u2019in ne de Softcom BBS\u2019nin kurucusuydum… Ama birlikte \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Hatta ben Anadolu.net i\u00e7in bir fizibilite dahi yapm\u0131\u015ft\u0131m. Ancak ortak olmam\u0131\u015ft\u0131m. Tamamen teknolojik ortamda zaten bir iki ki\u015finin g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir \u015feydi.
\n– O y\u0131llara d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde T\u00fcrkiye’nin internet maceras\u0131 sizce nas\u0131l olmal\u0131yd\u0131?
\n1990\u2019l\u0131 y\u0131llar T\u00fcrkiye\u2019nin politik ve ekonomik olarak en kar\u0131\u015f\u0131k d\u00f6nemlerinden biriydi. D\u00fcnyadaki geli\u015fmelerle pek ilgilenen yoktu. \u0130internet yay\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda bile T\u00fcrkiye\u2019den hi\u00e7 bir ilgi yoktu. E\u011fer daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ortam olsayd\u0131 d\u00f6nemin bilgi teknolojileri (BT) geli\u015fmesine daha fazla ilgi duyulmu\u015f olurdu. Ba\u015flang\u0131\u00e7taki bu yava\u015fl\u0131\u011fa ra\u011fmen, k\u0131sa s\u00fcrede ilgi aniden artt\u0131.
\n– O d\u00f6nem \u00e7al\u0131\u015fma ortamlar\u0131 son derece zordu. Neleri do\u011fru yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?
\nB\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmeleri topluma duyurabilmek i\u00e7in 1995\u2019te bir ka\u00e7 arkada\u015f bir araya gelip T\u00fcrkiye Bili\u015fim Vakf\u0131\u2019n\u0131 (TBV) kurduk. O d\u00f6nemde herhalde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z en do\u011fru \u015fey buydu..
\n– Nerelerde hata yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?
\nEczac\u0131ba\u015f\u0131 olarak belki de yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z en \u00f6nemli hatalardan biri, t\u00fcketim \u00fcr\u00fcnleri konusunda \u00fcretici ve toptanc\u0131lar aras\u0131 olu\u015fturulmu\u015f bir network\u2019e yat\u0131r\u0131m yapmak oldu. D\u00f6nemin da\u011f\u0131t\u0131m al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 bu projenin iyi y\u00fcr\u00fcmemesine neden olmu\u015ftu. Ne kadar do\u011fru olursa olsun, bu konuda baz\u0131 yat\u0131r\u0131mlar i\u00e7in \u201cerken\u201d d\u00f6nem oldu\u011funu kabul etmek laz\u0131m. Ayn\u0131 yat\u0131r\u0131mlar, bir ka\u00e7 y\u0131l sonra hem daha ucuz, hem de iyi teknolojiyle ger\u00e7ekle\u015febilirdi. Teknolojik yat\u0131r\u0131mlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck tuza\u011f\u0131, zaman\u0131ndan \u201cerken\u201d yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmas\u0131yd\u0131.
\n– 17 y\u0131l \u00f6nceye geri d\u00f6nme imkan\u0131 olsa, compuserve’e yat\u0131r\u0131m yapard\u0131m yada yahoo.com’u sat\u0131n al\u0131rd\u0131m dedi\u011finiz ke\u015fkeleriniz var m\u0131?
\nHay\u0131r, olmad\u0131.
\n– Siz internetin geli\u015fiminde etkin olman\u0131za ra\u011fmen, ayn\u0131 d\u00f6nemlerde Eczac\u0131ba\u015f\u0131 Holding’in bu konulara ilgisiz olmas\u0131n\u0131n sebebi neydi?
\nTam tersi\u2026 Bu konularda Eczac\u0131ba\u015f\u0131 Holding hi\u00e7 ilgisiz kalmad\u0131. Kendi i\u00e7inde yat\u0131r\u0131mlara, olduk\u00e7a erken ba\u015flad\u0131. Hatta dedi\u011fim nedenlerden dolay\u0131, baz\u0131 \u015feylere belki de fazla erken ba\u015flam\u0131\u015f olabilir. Holding\u2019in ilgisiz oldu\u011fu konu, bu konuda ticari bir \u015firket olu\u015fturmamas\u0131yd\u0131. Onun da nedeni, kendi konular\u0131 i\u00e7inde yat\u0131r\u0131m yapma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131yd\u0131 ki, bu tutum bize her zaman \u2013\u00f6ncelikle kriz zamanlar\u0131nda- \u00e7ok b\u00fcy\u00fck avantaj sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.
\n\u0130nternet Kullan\u0131c\u0131 Say\u0131s\u0131
\n2000 y\u0131l\u0131nda kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 1 milyon 785 bin olan internetin, 1 y\u0131l \u0130\u00e7inde % 100\u2019den fazla h\u0131zl\u0131 y\u00fckseli\u015fini, 2003\u2019ten 2004\u2019e ge\u00e7i\u015fte de s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. E-ticaretin geli\u015fmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6nemde baz\u0131 ekonomik kriz ve ve internette ya\u015fanan olumsuzluklara ra\u011fmen kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131 h\u0131zla artmaya ba\u015flad\u0131. Kullan\u0131c\u0131 profillerinde dikkat \u00e7eken \u00f6nemli noktalardan birisi, interneti kullanma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131. 24 milyon kullan\u0131c\u0131n\u0131n y\u00fczde 86’s\u0131 her g\u00fcn internete ba\u011flan\u0131yor. Y\u00fczde 13’l\u00fck bir kesim de haftada bir ya da birka\u00e7 kez internet kullan\u0131yor. \u0130nternet kullan\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan y\u00fczde 57’lik bir oranla erkekler \u00f6nde.
\nE\u011fitim a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, y\u00fczde 15’lik dilimi \u00fcniversite ve \u00fcst\u00fc e\u011fitime sahip 1,1 milyon ki\u015finin olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu kategorideki y\u00f6netici say\u0131s\u0131 ise 838.362. \u0130lkokul mezunlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 30’unu olu\u015fturdu\u011fu kullan\u0131c\u0131lar\u0131n, y\u00fczde 25’i orta\u00f6\u011fretim, y\u00fczde 30’u da lise mezunu. T\u00fcrkiye’de y\u00fczde 32 oranda kullan\u0131c\u0131 internete cep telefonu ile ba\u011flan\u0131yor. Kentsel b\u00f6lgelerde ya\u015fayan internet kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n 3,4 milyon oldu\u011fu T\u00fcrkiye’de 875.297 ki\u015fi internet \u00fczerinden \u00e7evrimi\u00e7i al\u0131\u015fveri\u015f yap\u0131yor.Bug\u00fcn 35 milyon kullan\u0131c\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131 mobil, \u00e7o\u011funluk ise xDSL kullan\u0131c\u0131. 2013 Y\u0131l\u0131nda 60 milyona \u00e7\u0131kmas\u0131 beklenen kullan\u0131c\u0131 say\u0131s\u0131, bir\u00e7ok \u00fclkenin n\u00fcfusunu geride b\u0131rak\u0131rken, 1998 y\u0131l\u0131ndaki 293 bin say\u0131s\u0131 ile on milyonlar k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda art\u0131\u015f daha iyi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.
\n\u0130nternet Kullan\u0131c\u0131s\u0131 Miktar\u0131
\n1998 293.000
\n1999 580.000
\n2000 1.785.000
\n2001 3.500.000
\n2002 6.050.000
\n2003 7.500.000
\n2004 9.400.000
\n2005 10.000.000
\n2006 13.150.000
\n2007 21.974.000
\n2008 25.400.000
\n2009 28.500.000
\n2010 30.500.000
\n2011 35.000.000 (tahmini)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130nternetin atalar\u0131 say\u0131labilecek BBS\u2019ler, Bulletin Board System (“Mesaj Panosu Sistemi”) kelimelerinin k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015f \u015feklidir. BBS\u2019ler en k\u0131sa anlat\u0131m\u0131 ile \u00fczerindeki modem ve hatlara ba\u011flan\u0131labilen, e\u011fer birden fazla hat varsa kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ayn\u0131 anda s\u00f6yle\u015febildikleri yoksa birbirlerine mesaj…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-14310","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blogum"],"yoast_head":"\n