\u0130stanbul, Levent\u2019te penceresi ye\u015filliklere bakan bir \u00e7al\u0131\u015fma odas\u0131. Gazetelerin y\u0131\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir masa, ard\u0131nda en kapsaml\u0131 k\u00fct\u00fcphanelerde bile bulamayaca\u011f\u0131n\u0131z s\u00f6zl\u00fckler, iml\u00e2 k\u0131lavuzlar\u0131\u2026 Hakk\u0131 Devrim, bizi odas\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131yor. \u00d6n\u00fcndeki gazetedeki tashihe sinirlenmi\u015f belli ki; \u201cMerhaba\u201ddan \u00f6nce \u201cYahu, h\u00e2l\u00e2 \u015fu hatay\u0131 yap\u0131yorlar!\u201d diye veryans\u0131n ediyor. \u201cTam da bu sebepten buraday\u0131z\u201d diyoruz.<\/p>\n
Meslek tan\u0131mlar\u0131ndan, kendi tabiriyle \u2018kibarl\u0131k budalal\u0131\u011f\u0131na\u2019 kafam\u0131z\u0131 son zamanlarda en \u00e7ok kar\u0131\u015ft\u0131ran kelimeleri soruyoruz.<\/p>\n
\u0130\u015eADAMI \u0130\u015e \u0130NSANI
\nBuradaki hassasiyet \u00e7ok a\u00e7\u0131k\u2026 \u0130\u00e7inde kad\u0131nlar\u0131n da oldu\u011fu bir gruba \u2018adam\u2019 genellemesi yapmak, de\u011fi\u015fimi gerek\u00e7elendiriyor. Ama bence \u2018i\u015f insan\u0131\u2019 kullan\u0131m\u0131 \u00e7ok i\u011freti duruyor. Yerle\u015fmi\u015f bir tabir var. Dil dedi\u011fin, perde de\u011fil ki rengini sevmeyince de\u011fi\u015ftiresin. \u2018\u0130\u015f insan\u0131\u2019 denmesindense \u2018i\u015f adamlar\u0131 ve i\u015f kad\u0131nlar\u0131\u2019 diye c\u00fcmleyi uzatmay\u0131 tercih ederim.<\/p>\n
KADIN-BAYAN HANIM
\nBay-Bayan, modernle\u015fme hareketinin bir sonucu olarak dilimize girdi. Ama g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zda yer edinmesi zor. Atat\u00fcrk \u00e7ok u\u011fra\u015ft\u0131 bunun i\u00e7in. Ama \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019ye kabul ettirememi\u015fti. Bayan burada hem bek\u00e2r hem de evli han\u0131mlar\u0131 tasvir etmek i\u00e7in ihtiya\u00e7 olarak dilimizde kalmaya devam ediyor. Tavsiyem, resmi tan\u0131mlarda mesela basketbol tak\u0131m\u0131n\u0131 anlat\u0131rken k\u0131z; g\u00fcnl\u00fck hayatta han\u0131m veya kad\u0131n kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. Ama evet; bayan\u0131n yerine ba\u015fka bir icat gerekiyor.<\/p>\n
KAPICI APARTMAN G\u00d6REVL\u0130S\u0130
\nEskiden k\u00e2hyalar vard\u0131. Evden d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 pek ho\u015f kar\u015f\u0131lanmayan kad\u0131nlar\u0131n t\u00fcm sokak i\u015flerini onlar hallederdi. Kap\u0131c\u0131, bug\u00fcnk\u00fc anlam\u0131yla do\u011fru kullan\u0131lm\u0131yor. Asl\u0131nda kap\u0131c\u0131, kap\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011finden sorumlu kimse veya kurumlarda ki\u015fiyi hangi kata \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda y\u00f6nlendiren dan\u0131\u015fmad\u0131r. Apartman g\u00f6revlisi de uzun ve yorucu bir tamlama.<\/p>\n
H\u0130ZMET\u00c7\u0130 YARDIMCI
\nAsl\u0131nda bizim o kadar g\u00fczel bir kelimemiz var ki, buradaki kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 giderecek cinsten: Hizmetk\u00e2r\u2026 Nedense g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelememi\u015f. Ben bunu tercih ederim. \u00c7\u00fcnk\u00fc hizmet kelimesi asl\u0131nda \u2018hassas\u2019 bir kelime de\u011fil. Sonuna \u2013\u00e7i eki gelince problem oluyor. \u2013k\u00e2r eki kelimeyi nezihle\u015ftiriyor, yumu\u015fat\u0131yor. Ama bug\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131nda \u2018yard\u0131mc\u0131\u2019 en uygunu\u2026<\/p>\n
SEKRETER AS\u0130STAN
\n\u015eimdi, asistanl\u0131k titri akademisyene de bir g\u00f6nderme yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, \u015f\u0131k duruyor. \u2018Sekreter\u2019i sorunlu hale getiren ise, T\u00fcrk Sinemas\u0131\u2019ndaki baz\u0131 yap\u0131mlar. Ama do\u011fru anlam\u0131 da bu. Asistan dedi\u011fimizin \u015firketteki konumu itibar\u0131yle bir g\u00fcn o \u015firketin genel m\u00fcd\u00fcr\u00fc olma ihtimali var. Sekreterin pek yok o kadar. Mesela benim de ev i\u015flerimi yapan kad\u0131n, kendini \u201cHakk\u0131 Bey\u2019in asistan\u0131y\u0131m\u201d diye tan\u0131t\u0131yor; \u015fa\u015f\u0131r\u0131yorum.<\/p>\n
TUVALET LAVABO
\nBana kal\u0131rsa en uygunu ayakyoludur (g\u00fcl\u00fcyor). Ama tabii, yine g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda pek m\u00fcmk\u00fcn bir kullan\u0131m de\u011fil. Lavabo, biraz \u2018kibarl\u0131k budalas\u0131\u2019 yapabilir sizi. En nihayetinde lavaboda g\u00f6rmeyece\u011fiz hacetimizi. \u201cLavaboyu kullanabilir miyim?\u201d Sa\u00e7ma. Burada tuvalet en uygun tercih\u2026<\/p>\n
KARIM-KOCAM E\u015e\u0130M
\nMesela ben \u2018han\u0131m\u2019 kelimesini kullanmay\u0131 \u00e7ok severim. Ama \u2018han\u0131m\u0131m\u2019 dil esteti\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayn\u0131 harfleri arka arkaya getirdi\u011fi i\u00e7in hi\u00e7 ho\u015f durmuyor. \u2018Kar\u0131-koca\u2019y\u0131 de\u011fi\u015ftirmek art\u0131k zor. Ama yayg\u0131n kan\u0131n\u0131n aksine, \u2018e\u015fim\u2019 tabiri \u2018evlili\u011fi\u2019 simgeliyor.<\/p>\n
VARO\u015e ALT K\u00dcLT\u00dcR
\n\u0130kisi de de\u011fil. Bizim o kadar \u015fahane bir icad\u0131m\u0131z var ki burada\u2026 \u2018Kenar mahalle\u2019\u2026 Mesela \u2018gecekondu\u2019 da \u00f6yledir. Dilimizde en sevdi\u011fim icatlardan biridir. Varo\u015f hem fonetik itibar\u0131yle, hem de \u2018a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131\u2019 imaj\u0131 nedeniyle itici duruyor. Alt k\u00fclt\u00fcr de \u00e7ok akademik bir terim. Kenar mahalle en iyisi.<\/p>\n
BU K\u0130\u015e\u0130 O K\u0130\u015e\u0130
\nKi\u015filerden \u2018bu, \u015fu\u2019 olarak bahsetmek, nezaketten \u00f6te bir dil bilgisi kural\u0131 ihlalidir. Sadece nesneler i\u00e7in \u2018bu\u2019 ve \u2019\u015fu\u2019 kullan\u0131l\u0131r. Ki\u015filerden bahsederken \u2018o\u2019 demek en do\u011frusu.<\/p>\n
\u00d6Z\u00dcRL\u00dc ENGELL\u0130
\n\u015eimdi \u00f6z\u00fcr kelimesi, ki\u015finin kendi kusuru oldu\u011funu \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor. Asl\u0131nda \u00f6yle de\u011fil. Ama \u2018\u00f6z\u00fcr\u2019\u00fcn zarif bir taraf\u0131 da yok de\u011fil. Kullan\u0131lmas\u0131 gereken, evet, belki \u2018engelli\u2019dir. Ama c\u00fcmle i\u00e7inde kullan\u0131l\u0131nca; mesela \u2018fiziksel engelli\u2019 tamlamas\u0131 kula\u011fa ho\u015f gelmiyor.<\/p>\n
YA\u015eLI \u0130HT\u0130YAR
\n\u0130htiyar kelimesinden ki\u015finin \u2018aciz\u2019, \u2018elden ayaktan d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u2019 oldu\u011fu sonucuna varabiliriz. Tan\u0131m\u0131 da \u00f6yledir. 85 ya\u015f\u0131nda biri olarak benden \u2018ya\u015fl\u0131\u2019 diye bahsedilmesini tercih ederim. Bir de ka\u015f yapay\u0131m derken, g\u00f6z \u00e7\u0131karanlar var. Mesela \u2018ya\u015f\u0131 ge\u00e7mi\u015f\u2019 diyenler. Onlar tam dayakl\u0131k!<\/p>\n
ERGEN GEN\u00c7
\nBug\u00fcn\u00fcn ergenleri kendile-rinden b\u00f6yle bahsedil-mesine i\u00e7erliyorlar. Asl\u0131nda ergenin s\u00f6zl\u00fck tan\u0131m\u0131 \u2018Hen\u00fcz evli olmayan kimse\u2019 yani bek\u00e2r demektir. Ama biz \u00f6yle kullanm\u0131-yoruz. Gen\u00e7li\u011fi ifade ederken bir zorlanma halimiz var. Mesela \u2018delikanl\u0131\u2019 diyoruz; kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olsa olsa \u2018gen\u00e7 k\u0131z\u2019 oluyor. K\u0131sacas\u0131, ergen tan\u0131m\u0131, bug\u00fcnk\u00fc haliyle do\u011fru kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130stanbul, Levent\u2019te penceresi ye\u015filliklere bakan bir \u00e7al\u0131\u015fma odas\u0131. Gazetelerin y\u0131\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir masa, ard\u0131nda en kapsaml\u0131 k\u00fct\u00fcphanelerde bile bulamayaca\u011f\u0131n\u0131z s\u00f6zl\u00fckler, iml\u00e2 k\u0131lavuzlar\u0131\u2026 Hakk\u0131 Devrim, bizi odas\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131yor. \u00d6n\u00fcndeki gazetedeki tashihe sinirlenmi\u015f belli ki; \u201cMerhaba\u201ddan \u00f6nce \u201cYahu,…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-8277","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blogum"],"yoast_head":"\n