{"id":8994,"date":"2013-07-17T06:41:31","date_gmt":"2013-07-17T06:41:31","guid":{"rendered":"http:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/?p=8994"},"modified":"2013-07-17T06:41:31","modified_gmt":"2013-07-17T06:41:31","slug":"siber-savas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/2013\/07\/17\/siber-savas\/","title":{"rendered":"Siber Sava\u015f"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/atifunaldi.files.wordpress.com\/2013\/07\/siber-savas.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-8996\" alt=\"Siber Sava\u015f\" src=\"http:\/\/atifunaldi.files.wordpress.com\/2013\/07\/siber-savas.jpg?w=300\" width=\"300\" height=\"181\" \/><\/a>\u0130nsano\u011flu ilk ba\u015flarda bir birinden \u00e7ok farkl\u0131 \u00f6zellikler g\u00f6steren iki alanda sava\u015fm\u0131\u015ft\u0131r; \u201ckara\u201d ve \u201cdeniz\u201d. Y\u00fczy\u0131l \u00f6ncesinde ise hava teknolojisinin geli\u015fmesi ile birlikte \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sava\u015f ortam\u0131 \u201cg\u00f6ky\u00fcz\u00fc\u201d olmu\u015ftur. 1957 tarihine gelindi\u011finde ise d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc sava\u015f ortam\u0131 \u201cuzay\u201d olarak kabul edilmi\u015ftir. Bu d\u00f6rt sava\u015f ortam\u0131n\u0131n da kendine has \u00f6zellikleri ve gereklilikleri bulunmaktad\u0131r. 21. y\u00fczy\u0131la gelindi\u011finde bu d\u00f6rd\u00fcne be\u015finci sava\u015f ortam\u0131 eklenmi\u015ftir; \u201csiber ortam\u201d. Birle\u015fmi\u015f Milletler Terimler s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnde, siber sava\u015f (<a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Cyber_war\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><strong>cyber war<\/strong><\/a>) \u00a0\u201cbilgisayar sistemlerinin d\u00fc\u015fman sistemlerine zarar vermek veya yok etmek maksad\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sava\u015f tipidir\u201d \u015feklinde tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Siber sava\u015f ise, \u201cdevletler veya devlet benzeri akt\u00f6rler taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen, kritik ulusal altyap\u0131lar\u0131, askeri sistemleri veya \u00fclke i\u00e7in \u00f6nemli end\u00fcstriyel yap\u0131y\u0131 tehdit eden, simetrik veya asimetrik, sald\u0131r\u0131 veya savunma maksatl\u0131 dijital a\u011f faaliyetleri\u201ddir.<\/p>\n<h2><strong>\u0130LK S\u0130BER SAVA\u015e<\/strong><\/h2>\n<p>Rusya, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131nda Estonya\u2019da Estonya\u2019n\u0131n Nazi istilas\u0131ndan korunmas\u0131 i\u00e7in verilen m\u00fccadeleyi simgeleyen bir heykel dikmi\u015ftir. Bu heykel 26 Nisan 2007 tarihinde Estonya taraf\u0131ndan yerinden kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonraki g\u00fcnlerde daha organize bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilen ve Rus Hackerlar taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphelenilen sald\u0131r\u0131lar sonucu \u00fclkenin ulusal bilgi sistemleri, internet hizmet sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131 ve bankalar\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck zarar g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00dclkenin internet sistemi \u00e7\u00f6kme tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmi\u015ftir. Estonya\u2019n\u0131n 1,3 milyon olan n\u00fcfusunun 1 milyondan fazlas\u0131 say\u0131sal kimli\u011fe sahiptir. N\u00fcfusunun %66\u2019s\u0131n\u0131n internet kullan\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Evlerin %55\u2019inde internet ba\u011flant\u0131s\u0131 vard\u0131r ve vergi beyanlar\u0131n\u0131n %80\u2019i internet \u00fczerinden yap\u0131lmaktad\u0131r. Bankac\u0131l\u0131k i\u015flemlerinin %97\u2019sinin \u00e7evrim i\u00e7i olarak ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi, sa\u011fl\u0131k kay\u0131tlar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n say\u0131sal ortamda tutuldu\u011fu da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda Estonya\u2019ya verilen zarar\u0131n boyutlar\u0131 tahmin edilebilecektir.<\/p>\n<p>2007 ilkbahar\u0131nda Estonya\u2019n\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 siber sald\u0131r\u0131 ise haz\u0131rl\u0131k boyutunu farkl\u0131 bir seviyeye ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.36 Tarihinde ilk defa \u0130ttifak, siber uzay politikas\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 temel aya\u011f\u0131n\u0131 belirleyen resmi bir \u201c<strong>NATO Siber Savunma Politikas\u0131<\/strong>\u201d haz\u0131rlam\u0131\u015f ve Ocak 2008\u2019de kabul etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>2010 y\u0131l\u0131ndaki Lizbon zirvesinde ise siber savunman\u0131n s\u00fcrekli olarak NATO g\u00fcndeminde bulunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde temel bir karar al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. 8 Haziran 2011 tarihinde NATO Savunma Bakanlar\u0131 g\u00f6zdenge\u00e7irilmi\u015f NATO Siber Savunma Politikas\u0131n\u0131 kabul etmi\u015flerdir. Bu politika, siber savunma konusunda ger\u00e7ekle\u015ftirilecek olan topluluk baz\u0131ndaki \u00e7abalar\u0131 i\u00e7ermektedir. Ekim 2011\u2019de Bakanlar taraf\u0131ndan, Siber Savunma Eylem Plan\u0131\u2019n\u0131n detaylar\u0131 \u00fczerinde g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fine var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Siber Savunma Politikas\u0131\u2019nda siber tehditler, yeni Stratejik Kavram do\u011frultusunda 5. maddede ifade edilen toplu savunma g\u00f6revini yerine getirmesi i\u00e7in potansiyel kaynak olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. \u015eubat 2012\u2019de NATO Bilgisayar Olaylar\u0131 Kar\u015f\u0131lama Kapasitesi\u2019nin (NATO Cyber Incident Response Capability &#8211; NCIRC) 2012 y\u0131l\u0131 sonunda tamamen operasyonel hale gelebilmesi i\u00e7in 58 milyon Avroluk bir kontrat imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, bunun yan\u0131nda istihbarat payla\u015f\u0131m\u0131 ve durumsal fark\u0131ndal\u0131k i\u00e7in bir Siber Tehdit Fark\u0131ndal\u0131k Birimi v\u00fccuda getirilmi\u015ftir.<\/p>\n<ul>\n<li>Siber alanda \u015fimdiye kadar ger\u00e7ekle\u015fen vakalar g\u00f6stermi\u015ftir ki; siber sava\u015f ger\u00e7ektir ve \u015fimdiye kadar ilkel siber silahlar kullan\u0131lm\u0131\u015f olup taraflar ger\u00e7ek yeteneklerini ve silahlar\u0131n\u0131 devreye sokmam\u0131\u015flard\u0131r. Bunun nedeni, taraflar\u0131n ellerinde bulundurduklar\u0131 yetenekleri hen\u00fcz g\u00f6stermek istememeleridir. ABD ve di\u011fer taraflar\u0131n sahip olduklar\u0131 ger\u00e7ek yetenekler kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu sald\u0131r\u0131lar\u0131n bir ulusun sonunu getirebilece\u011fi konusunda yorumlar yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/li>\n<li>Siber sava\u015fta, sald\u0131r\u0131 zaman\u0131 ile bu sald\u0131r\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 tarafta yarataca\u011f\u0131 etki neredeyse ayn\u0131 anda ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Bu durum ayn\u0131 zamanda<strong> kriz y\u00f6neticilerinin<\/strong> karar alma s\u00fcre\u00e7lerini ve ellerinde bulundurduklar\u0131 zaman\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde zora sokmaktad\u0131r.<\/li>\n<li>Siber ortam\u0131n yap\u0131s\u0131 ve kullan\u0131lan tekniklerin karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, herhangi bir siber anla\u015fmazl\u0131k durumunun kolayl\u0131kla k\u00fcresel hale gelebilece\u011fini ve bir\u00e7ok devleti bu sava\u015f\u0131n i\u00e7erisine \u00e7ekece\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/li>\n<li>Bankalardan savunma radarlar\u0131na kadar insanlar\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu ve g\u00fcvendi\u011fi sistemler siber ortamdan eri\u015filebilir durumdad\u0131r ve bu sistemler hi\u00e7 kullan\u0131lmaya f\u0131rsat verilmeden devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131labilmekte ya da kullan\u0131lamaz hale getirilebilmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<h2><strong>AMER\u0130KA&#8217;DA S\u0130BER SAVA\u015e KONUSUNDA \u00d6NLEMLER<\/strong><\/h2>\n<figure id=\"attachment_8995\" aria-describedby=\"caption-attachment-8995\" style=\"width: 150px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/atifunaldi.files.wordpress.com\/2013\/07\/nsa-keith-alexander.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-thumbnail wp-image-8995\" alt=\"KEITH ALEXANDER\" src=\"http:\/\/atifunaldi.files.wordpress.com\/2013\/07\/nsa-keith-alexander.jpg?w=150\" width=\"150\" height=\"84\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-8995\" class=\"wp-caption-text\">D\u00f6rt y\u0131ld\u0131zl\u0131 bir general olan <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Keith_B._Alexander\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Keith Alexander<\/a>&#8216;\u0131n \u015fu anki g\u00f6revleri olarak wikipedia : <strong>Director of the National Security Agency (DIRNSA), Chief of the Central Security Service (CHCSS) and Commander of the United States Cyber Command<\/strong> diye yaz\u0131yor<\/figcaption><\/figure>\n<p>ABD\u2019de George Bush\u2019un ikinci d\u00f6neminde bu yeni sava\u015f alan\u0131n\u0131n \u00f6nemi \u00e7ok a\u00e7\u0131k hale gelmi\u015f ve yeni ortaya \u00e7\u0131kan bu alan\u0131 kimin kontrol etmesi gerekti\u011fi tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu geli\u015fmelerin sonucunda Uzay Komutanl\u0131\u011f\u0131 (Space Command), Stratejik Komutanl\u0131\u011fa (<strong>Strategic Command-STRATCOM<\/strong>) d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ve bu komutanl\u0131\u011fa siber sava\u015fa komuta etme yetkisi verilmi\u015ftir. 2008 y\u0131l\u0131na ABD, siber sava\u015f\u0131n \u00f6nemi konusunda ikna olmakla kalmam\u0131\u015f ayn\u0131 zamanda ayr\u0131 bir siber komutanl\u0131k kurulmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fine inanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu geli\u015fmelerin devam\u0131nda 23 Haziran 2009 tarihinde Stratejik Komutanl\u0131\u011fa, Siber Komutanl\u0131k kurulmas\u0131 emri verilmi\u015f, 21 May\u0131s 2010 tarihinde itibaren de <strong>Siber Komutanl\u0131k (CYBERCOM)<\/strong> kurulmu\u015ftur.<br \/>\nGeneral olarak Keith Alexander ba\u015fa getirilmi\u015ftir.<\/p>\n<h2>S\u0130BER SAVA\u015e VE ASRIN D\u0130J\u0130-KULAK SKANDALI PRISM<\/h2>\n<p>\u0130nternet kullan\u0131c\u0131lar\u0131na ait arama ge\u00e7mi\u015fleri, e-posta i\u00e7erikleri, transfer edilen dosyalar ve sohbet ge\u00e7mi\u015flerine ula\u015fabildi\u011fi iddia edilen ve CIA ajan\u0131 Snowden taraf\u0131ndan ortaya d\u00fcnyan\u0131n belki ilk diji-kulak skandal\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kan <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/PRISM_(surveillance_program)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><strong>PRISM<\/strong><\/a> adl\u0131 program\u0131n 11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan d\u00f6nemin devlet ba\u015fkan\u0131 George W. Bush\u2019un uygulamaya koydu\u011fu biliniyor. Barack Obama d\u00f6neminde ise, bu program\u0131n uygulamas\u0131n\u0131n geni\u015fletildi\u011finin ve aralar\u0131nda \u00a0Microsoft, Yahoo, AOL, Facebook, Google, Apple, PalTalk, YouTube, Skype, Dropbox&#8217;\u0131n da bulundu\u011fu \u015firketlerin verilerine ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtilmesinin ard\u0131ndan, siber komutan Keith Alexander, telefon dinleme ve internetteki faaliyetleri izlemenin<strong><a href=\"http:\/\/venturebeat.com\/2013\/06\/18\/nsa-director-general-keith-alexander-testifies-before-house-committee-on-intelligence\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"> 50 civar\u0131nda ter\u00f6r olay\u0131n\u0131<\/a><\/strong> engelledi\u011fini s\u00f6yleyerek if\u015fa edilen PRISM adl\u0131 program\u0131 savunan bir a\u00e7\u0131klama yapt\u0131. \u0130stenirse senatoya bu olaylar\u0131n hepsinin iletilebilece\u011fini de ekledi. ABD Ba\u015fkan\u0131 Barack Obama da yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada program\u0131 savunurken ABD Ulusal G\u00fcvenlik Kurumu\u2019nun s\u0131zd\u0131r\u0131lan bilgilerle ilgili olarak Amerika Birle\u015fik Devletleri Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na su\u00e7 duyurusunda bulundu\u011fu da a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n<h2>PRISM OLAYINDA D\u0130KKAT ED\u0130LMES\u0130 GEREKEN KONULAR<\/h2>\n<p>Amerikal\u0131lar\u0131n prism&#8217;e itiraz\u0131n\u0131n sebebi \u00e7ok dikkat \u00e7ekici. Onlar hi\u00e7 bir amerikan vatanda\u015f\u0131n\u0131n izlenmesinin hi\u00e7bir \u015fekilde hak olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar.<br \/>\nAncak Keith Alexander ve NSA yetkilileri Amerikan vatanda\u015flar\u0131na izleme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 2005 y\u0131l\u0131nda yenidenyetki al\u0131nan patriot yasas\u0131na ve anti ter\u00f6r faaliyetlerine ba\u011fl\u0131yorlar. Ayr\u0131ca amerikan vatanda\u015flar\u0131n\u0131n dinlenmesi konusunda ekstra izinlerin al\u0131nmas\u0131 gereklili\u011fini ve bunun dikkatle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ekliyorlar.<br \/>\n\u015eimdi buraya dikkat, kimse T\u00fcrkiye&#8217;nin izlenmi\u015f olmas\u0131n\u0131 konu\u015fmuyor. T\u00fcrkiye de bu konuda tepki vermi\u015f de\u011fil. Asl\u0131nda her ortamda vergi konusunu a\u00e7an Ula\u015ft\u0131rma Bakan\u0131Binali Y\u0131ld\u0131r\u0131m&#8217;\u0131n \u00f6zellikle youtube&#8217;u bu taraftan s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 \u00e7ok kolay ve m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmekle birlikte tabii ona bunu anlatabilecek kimse yak\u0131nlar\u0131nda de\u011fil. Bu nedenle anlams\u0131z iddialarla devletimizin itibar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmeye devam ediyoruz.<br \/>\nKonu ne BTK n\u0131n g\u00fcndeminde. Ne de bir iktidar veya muhalefet milletvekili konuyu TBMM g\u00fcndemine ta\u015f\u0131d\u0131. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 konuyla ilgili bir a\u00e7\u0131klama yapmad\u0131. Ben mecliste bir\u00e7ok bakan\u0131m\u0131z\u0131n y\u0131llard\u0131r yahoo maili kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok net biliyorum. Bu bilgilerin \u015fu an NSA&#8217;in sunucular\u0131nda \u00e7evirilmek i\u00e7in beklendi\u011fini bilmek sadece beni mi rahats\u0131z ediyor?<br \/>\nYa 2023 planlar\u0131ndan bahseden Ba\u015fbakan\u0131m\u0131z Tayyip Erdo\u011fan bili\u015fimde i\u00e7 g\u00fcndeme bu kadar s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve bu kadar \u00f6nemli birkonuda hi\u00e7bir faaliyet g\u00f6stermedi\u011fimizi farkeder, haberi olursa durum ne olur?<br \/>\nBu bir internet konusu g\u00f6r\u00fcnmekle birlikte konu Ula\u015ft\u0131rma baakanl\u0131\u011f\u0131na b\u0131rak\u0131lmayacak kadar \u00f6nemlidir. Diplomasinin kurallar\u0131 i\u00e7inde T\u00fcrkiye gere\u011fini yapmal\u0131d\u0131r. Yani bu konuda d\u0131\u015f i\u015fleri bakanl\u0131\u011f\u0131na ve ayr\u0131ca tabiiki Ahmet Davuto\u011flu&#8217;na da \u00e7ok g\u00f6revler d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n<h2>S\u0130BER SAVA\u015e VE T\u00dcRK\u0130YE<\/h2>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin siber sava\u015f maceras\u0131 siber tatbikatlarla ba\u015flad\u0131. Kurumlar\u0131n siber sald\u0131r\u0131lara haz\u0131r olmas\u0131 amac\u0131 ile Ula\u015ft\u0131rma Bakanl\u0131\u011f\u0131 koorinasyonunda siber tatbikatlar yap\u0131ld\u0131. <a href=\"http:\/\/www.resmigazete.gov.tr\/eskiler\/2013\/06\/20130620-1-1.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Ulusal Siber G\u00fcvenlik Eylem Plan\u0131 <\/a>olu\u015fturulup Resmi Gazete&#8217;de yay\u0131nland\u0131.<br \/>\nBu tatbikatlar\u0131n arkas\u0131ndan Siber G\u00fcvenlik Kurumu kuruldu. Siber G\u00fcvenlik Kurumu&#8217;na bilgi ve veri sa\u011flamak amac\u0131 ile \u0130nternet Geli\u015ftirme Kurulu&#8217;nun alt\u0131nda Siber G\u00fcvenlik \u0130nisiyatifi faaliyete ge\u00e7ti. Ben bu faaliyetleri \u00e7ok mant\u0131kl\u0131 buluyor ve destekliyorum. Ancak iki konuda ciddi ele\u015ftirim var.<\/p>\n<ol>\n<li>Bir devletin siber konuda bile olsa hi\u00e7bir zaman muhatab\u0131 google gibi kurumlar ve \u00a0veya hacker gruplar\u0131 olamaz. Devletler kar\u015f\u0131lar\u0131na muhatap olarak devletleri almal\u0131d\u0131rlar.<\/li>\n<li>\u0130\u015f bili\u015fim ve bilgisayarla ilgili olunca ya BTK her\u015feye sahip \u00e7\u0131k\u0131yor ya da BTK&#8217;n\u0131n \u00fczerine at\u0131l\u0131yor. Nedenini bilmiyorum ama siber sava\u015f \u00e7ok ciddi bir konu olup, sava\u015f k\u0131sm\u0131nda ordunun, diplomasi konusunda d\u0131\u015fili\u015fkilerin, polisiye konularda ise polisin bu tarafta etkin, bilgili ve yetkili olmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Yani Ba\u015fbakan\u0131m\u0131z Tayyip Erdo\u011fan&#8217;\u0131n dedi\u011fi ve benimde kesinlikle y\u00fczde y\u00fcz kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m gibi herkes kendi g\u00f6revini yapacak. Ba\u015fkas\u0131n\u0131n i\u015fine kar\u0131\u015fmayacak, sulanmayacak onun hakk\u0131nda dedikodu yapmayacak.<\/li>\n<\/ol>\n<h2>S\u0130BER SAVA\u015e \u0130NFOGRAF\u0130KLER\u0130<\/h2>\n\n<h2>PRISM NED\u0130R VE T\u00dcRK\u0130YE PRISM KONUSUNDA NE YAPMALIDIR<\/h2>\n<p>[youtube http:\/\/youtube.com\/w\/?v=Dn_l1ksM4y4]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsano\u011flu ilk ba\u015flarda bir birinden \u00e7ok farkl\u0131 \u00f6zellikler g\u00f6steren iki alanda sava\u015fm\u0131\u015ft\u0131r; \u201ckara\u201d ve \u201cdeniz\u201d. Y\u00fczy\u0131l \u00f6ncesinde ise hava teknolojisinin geli\u015fmesi ile birlikte \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sava\u015f ortam\u0131 \u201cg\u00f6ky\u00fcz\u00fc\u201d olmu\u015ftur. 1957 tarihine gelindi\u011finde ise d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc sava\u015f ortam\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-8994","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-blogum"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Siber Sava\u015f - At\u0131f \u00dcnald\u0131 | Yaz\u0131lar ve Yay\u0131n Ar\u015fivi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/2013\/07\/17\/siber-savas\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Siber Sava\u015f - At\u0131f \u00dcnald\u0131 | Yaz\u0131lar ve Yay\u0131n Ar\u015fivi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0130nsano\u011flu ilk ba\u015flarda bir birinden \u00e7ok farkl\u0131 \u00f6zellikler g\u00f6steren iki alanda sava\u015fm\u0131\u015ft\u0131r; \u201ckara\u201d ve \u201cdeniz\u201d. Y\u00fczy\u0131l \u00f6ncesinde ise hava teknolojisinin geli\u015fmesi ile birlikte \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sava\u015f ortam\u0131 \u201cg\u00f6ky\u00fcz\u00fc\u201d olmu\u015ftur. 1957 tarihine gelindi\u011finde ise d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc sava\u015f ortam\u0131...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/2013\/07\/17\/siber-savas\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"At\u0131f \u00dcnald\u0131 | Yaz\u0131lar ve Yay\u0131n Ar\u015fivi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/atifunaldi\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/atifunaldi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-07-17T06:41:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/atifunaldi.files.wordpress.com\/2013\/07\/siber-savas.jpg?w=300\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Atif Unaldi\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@https:\/\/twitter.com\/atifunaldi\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@atifunaldi\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Atif Unaldi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/2013\\\/07\\\/17\\\/siber-savas\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/2013\\\/07\\\/17\\\/siber-savas\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Atif Unaldi\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/608ed42ecbda2bc5cfdb767ac1db479b\"},\"headline\":\"Siber Sava\u015f\",\"datePublished\":\"2013-07-17T06:41:31+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/2013\\\/07\\\/17\\\/siber-savas\\\/\"},\"wordCount\":1733,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/608ed42ecbda2bc5cfdb767ac1db479b\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/2013\\\/07\\\/17\\\/siber-savas\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/atifunaldi.files.wordpress.com\\\/2013\\\/07\\\/siber-savas.jpg?w=300\",\"articleSection\":[\"Blogum\"],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/2013\\\/07\\\/17\\\/siber-savas\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/2013\\\/07\\\/17\\\/siber-savas\\\/\",\"name\":\"Siber Sava\u015f - At\u0131f \u00dcnald\u0131 | Yaz\u0131lar ve Yay\u0131n Ar\u015fivi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/2013\\\/07\\\/17\\\/siber-savas\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/2013\\\/07\\\/17\\\/siber-savas\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/atifunaldi.files.wordpress.com\\\/2013\\\/07\\\/siber-savas.jpg?w=300\",\"datePublished\":\"2013-07-17T06:41:31+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/2013\\\/07\\\/17\\\/siber-savas\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/2013\\\/07\\\/17\\\/siber-savas\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/2013\\\/07\\\/17\\\/siber-savas\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/atifunaldi.files.wordpress.com\\\/2013\\\/07\\\/siber-savas.jpg?w=300\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/atifunaldi.files.wordpress.com\\\/2013\\\/07\\\/siber-savas.jpg?w=300\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/2013\\\/07\\\/17\\\/siber-savas\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Siber Sava\u015f\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/\",\"name\":\"At\u0131f \u00dcnald\u0131\",\"description\":\"At\u0131f \u00dcnald\u0131\u2019n\u0131n teknoloji, yapay zek\u00e2, internet medyas\u0131 ve dijital k\u00fclt\u00fcr \u00fczerine yaz\u0131lar\u0131 ve yay\u0131n ar\u015fivi.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/608ed42ecbda2bc5cfdb767ac1db479b\"},\"alternateName\":\"At\u0131f \u00dcnald\u0131 Blog\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/608ed42ecbda2bc5cfdb767ac1db479b\",\"name\":\"Atif Unaldi\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/10\\\/cropped-a94e8f7a-67c4-4d65-8a5f-032ba784be53-2.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/10\\\/cropped-a94e8f7a-67c4-4d65-8a5f-032ba784be53-2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/10\\\/cropped-a94e8f7a-67c4-4d65-8a5f-032ba784be53-2.jpg\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Atif Unaldi\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/10\\\/cropped-a94e8f7a-67c4-4d65-8a5f-032ba784be53-2.jpg\"},\"description\":\"Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesinde Fizik B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde e\u011fitim ald\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda T\u00fcrkiye\u2019de ilk kez iki bilgisayar\u0131 telefon hatlar\u0131 \u00fczerinden konu\u015fturan BBS sistemini kurarak, T\u00fcrkiye\u2019deki ilk internet a\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur. Bir \u00e7ok radyo ve televizyonda program yap\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve sunuculu\u011funu, bir \u00e7ok teknoloji dergisinde k\u00f6\u015fe yazarl\u0131\u011f\u0131, bili\u015fim edit\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc ve genel yay\u0131n y\u00f6netmenli\u011fi yapt\u0131. T\u00fcrkiye\u2019deki ilk internet servis sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n genel m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00fcstlendi. Bir \u00e7ok organizasyon ve kurulu\u015fta internet s\u00fcperviz\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc , webmaster\u2019l\u0131\u011f\u0131 , IT direkt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc ve dijital projeler koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6revlerinde bulundu. Farkl\u0131 \u00fcniversitelerin farkl\u0131 fak\u00fcltelerinde \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olarak bulunmu\u015f olan \u00dcnald\u0131; \u015fu an teknoloji ve pazarlama konular\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok alanda hizmet veren Unaldi Consultancy\u2019nin kurucusudur. \\u2028Selin \u00dcnald\u0131 ile evlidir. Su ve Toprak isminde iki \u00e7ocu\u011fu vard\u0131r.\",\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/atifunaldi\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/atifunaldi\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/atifunaldi\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/https:\\\/\\\/twitter.com\\\/atifunaldi\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/c\\\/atifunaldi\",\"https:\\\/\\\/soundcloud.com\\\/atif-unaldi\",\"https:\\\/\\\/atifunaldi.tumblr.com\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/atif.unaldi.org\\\/blog\\\/author\\\/atifunaldi\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Siber Sava\u015f - At\u0131f \u00dcnald\u0131 | Yaz\u0131lar ve Yay\u0131n Ar\u015fivi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/2013\/07\/17\/siber-savas\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Siber Sava\u015f - At\u0131f \u00dcnald\u0131 | Yaz\u0131lar ve Yay\u0131n Ar\u015fivi","og_description":"\u0130nsano\u011flu ilk ba\u015flarda bir birinden \u00e7ok farkl\u0131 \u00f6zellikler g\u00f6steren iki alanda sava\u015fm\u0131\u015ft\u0131r; \u201ckara\u201d ve \u201cdeniz\u201d. Y\u00fczy\u0131l \u00f6ncesinde ise hava teknolojisinin geli\u015fmesi ile birlikte \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sava\u015f ortam\u0131 \u201cg\u00f6ky\u00fcz\u00fc\u201d olmu\u015ftur. 1957 tarihine gelindi\u011finde ise d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc sava\u015f ortam\u0131...","og_url":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/2013\/07\/17\/siber-savas\/","og_site_name":"At\u0131f \u00dcnald\u0131 | Yaz\u0131lar ve Yay\u0131n Ar\u015fivi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/atifunaldi","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/atifunaldi","article_published_time":"2013-07-17T06:41:31+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/atifunaldi.files.wordpress.com\/2013\/07\/siber-savas.jpg?w=300","type":"","width":"","height":""}],"author":"Atif Unaldi","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@https:\/\/twitter.com\/atifunaldi","twitter_site":"@atifunaldi","twitter_misc":{"Yazan:":"Atif Unaldi","Tahmini okuma s\u00fcresi":"9 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/2013\/07\/17\/siber-savas\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/2013\/07\/17\/siber-savas\/"},"author":{"name":"Atif Unaldi","@id":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/#\/schema\/person\/608ed42ecbda2bc5cfdb767ac1db479b"},"headline":"Siber Sava\u015f","datePublished":"2013-07-17T06:41:31+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/2013\/07\/17\/siber-savas\/"},"wordCount":1733,"publisher":{"@id":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/#\/schema\/person\/608ed42ecbda2bc5cfdb767ac1db479b"},"image":{"@id":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/2013\/07\/17\/siber-savas\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/atifunaldi.files.wordpress.com\/2013\/07\/siber-savas.jpg?w=300","articleSection":["Blogum"],"inLanguage":"tr"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/2013\/07\/17\/siber-savas\/","url":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/2013\/07\/17\/siber-savas\/","name":"Siber Sava\u015f - At\u0131f \u00dcnald\u0131 | Yaz\u0131lar ve Yay\u0131n Ar\u015fivi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/2013\/07\/17\/siber-savas\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/2013\/07\/17\/siber-savas\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/atifunaldi.files.wordpress.com\/2013\/07\/siber-savas.jpg?w=300","datePublished":"2013-07-17T06:41:31+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/2013\/07\/17\/siber-savas\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/2013\/07\/17\/siber-savas\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/2013\/07\/17\/siber-savas\/#primaryimage","url":"http:\/\/atifunaldi.files.wordpress.com\/2013\/07\/siber-savas.jpg?w=300","contentUrl":"http:\/\/atifunaldi.files.wordpress.com\/2013\/07\/siber-savas.jpg?w=300"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/2013\/07\/17\/siber-savas\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Siber Sava\u015f"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/#website","url":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/","name":"At\u0131f \u00dcnald\u0131","description":"At\u0131f \u00dcnald\u0131\u2019n\u0131n teknoloji, yapay zek\u00e2, internet medyas\u0131 ve dijital k\u00fclt\u00fcr \u00fczerine yaz\u0131lar\u0131 ve yay\u0131n ar\u015fivi.","publisher":{"@id":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/#\/schema\/person\/608ed42ecbda2bc5cfdb767ac1db479b"},"alternateName":"At\u0131f \u00dcnald\u0131 Blog","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/#\/schema\/person\/608ed42ecbda2bc5cfdb767ac1db479b","name":"Atif Unaldi","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/cropped-a94e8f7a-67c4-4d65-8a5f-032ba784be53-2.jpg","url":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/cropped-a94e8f7a-67c4-4d65-8a5f-032ba784be53-2.jpg","contentUrl":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/cropped-a94e8f7a-67c4-4d65-8a5f-032ba784be53-2.jpg","width":512,"height":512,"caption":"Atif Unaldi"},"logo":{"@id":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/cropped-a94e8f7a-67c4-4d65-8a5f-032ba784be53-2.jpg"},"description":"Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesinde Fizik B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nde e\u011fitim ald\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda T\u00fcrkiye\u2019de ilk kez iki bilgisayar\u0131 telefon hatlar\u0131 \u00fczerinden konu\u015fturan BBS sistemini kurarak, T\u00fcrkiye\u2019deki ilk internet a\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur. Bir \u00e7ok radyo ve televizyonda program yap\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve sunuculu\u011funu, bir \u00e7ok teknoloji dergisinde k\u00f6\u015fe yazarl\u0131\u011f\u0131, bili\u015fim edit\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc ve genel yay\u0131n y\u00f6netmenli\u011fi yapt\u0131. T\u00fcrkiye\u2019deki ilk internet servis sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n genel m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00fcstlendi. Bir \u00e7ok organizasyon ve kurulu\u015fta internet s\u00fcperviz\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc , webmaster\u2019l\u0131\u011f\u0131 , IT direkt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc ve dijital projeler koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6revlerinde bulundu. Farkl\u0131 \u00fcniversitelerin farkl\u0131 fak\u00fcltelerinde \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi olarak bulunmu\u015f olan \u00dcnald\u0131; \u015fu an teknoloji ve pazarlama konular\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok alanda hizmet veren Unaldi Consultancy\u2019nin kurucusudur. \u2028Selin \u00dcnald\u0131 ile evlidir. Su ve Toprak isminde iki \u00e7ocu\u011fu vard\u0131r.","sameAs":["http:\/\/atif.unaldi.org\/blog","https:\/\/www.facebook.com\/atifunaldi","https:\/\/www.instagram.com\/atifunaldi\/","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/atifunaldi","https:\/\/x.com\/https:\/\/twitter.com\/atifunaldi","https:\/\/www.youtube.com\/c\/atifunaldi","https:\/\/soundcloud.com\/atif-unaldi","https:\/\/atifunaldi.tumblr.com"],"url":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/author\/atifunaldi\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8994","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8994"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8994\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/atif.unaldi.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}