MADDE 1 – 17/7/1963 tarihli ve 278 sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e), (g), (i), (j) ve (l) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı fıkraya (m) bendi ile ikinci fıkra olarak aşağıdaki hüküm eklenmiştir.
“e) Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerin araştırma, geliştirme, yenilik ve girişimcilik faaliyetlerine etkin ve ağırlıklı olarak katılımını sağlayacak teşvik ve destek sistemlerini geliştirmek, uygulamak ve bu faaliyetler sonucu elde edecekleri çıktıların ticari değere dönüştürülmesini teşvik etmek ve desteklemek; kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerin üniversite ve araştırma kurum ve kuruluşları ile iş birliği yapmasını sağlayacak programlar geliştirmek, bu iş birliğinin somut hale dönüşebileceği ortam, yapı ve projeler oluşturmak ve desteklemek; bu alanlarda girişimciliği ve bilginin ticarileşmesini desteklemek; fikri ve sınai haklara ilişkin destek vermek; gerçek ve tüzel kişilerin araştırma, geliştirme, yenilik ve girişimcilik faaliyetleri kapsamında yerli veya yabancı sermaye katkısı ile gerçekleştirilecek ortak yatırımların oluşturulmasını ve yaygınlaştırılmasını desteklemek, bu alanlarda yatırım ortamının iyileştirilmesi için gerekli tedbirleri almak ve destekleri sağlamak.”
“g) Görev alanına giren faaliyetlerle ilgili yerli ve yabancı araştırma kurumları ve araştırmacılarla her türlü bilimsel ve teknik işbirliği yapmak ve bu kurumlara, gerekirse üye olmak; uluslararası bilimsel ve teknik anlaşmalara Türkiye adına taraf olmak;”
“i) Dokümantasyon, bilgi sistemleri, bilgi bankaları, veri tabanları, kütüphane ve arşiv gibi bilimsel ve teknolojik destek birimleri kurmak, mevcut ulusal ve uluslararası yapı ve sistemlerle iş birliği yapmak; araştırma ve eğitim kuruluşları arasında araştırma ve eğitim amaçlı elektronik haberleşme hizmeti verecek ağlar kurmak, işletmek ve bu ağların yurt içi ve yurt dışındaki ağlarla bağlantısını sağlamak; elektronik ortamda araştırma ve çalışma yapılabilmesine olanak sağlayacak elektronik altyapılar kurmak ve işletmek”
“j) Bilim insanlarının ve araştırmacıların yetiştirilmeleri ve geliştirilmeleri için olanaklar sağlamak, öğrenim ve öğrenim sonrasında üstün başarısıyla kendini gösteren gençleri izleyerek onların yetişme ve gelişmelerine yardım etmek; bu amaçla ödül ve burslar vermek, yurt dışına göndermek yarışmalar düzenlemek ve yayınlar yapmak, yurtdışındaki yetişmiş insan gücünün Türkiye’de çalışmasını teşvik edecek destek programları oluşturmak;”
“l) Kurumun görev ve faaliyet konuları, desteklerine ilişkin hususlar ile üniversite, akademisyen ve araştırmacılar ile kamu ve özel sektör araştırma merkez ve enstitüleri için veri tabanları oluşturmak; bu amaçla araştırma ve geliştirme, girişimcilik, yenilikçilik ve benzeri konularda performanslarının ölçülmesi amacıyla kriter, endeks ve rapor oluşturmak ve yayımlamak;”
“m) Eğitim, öğretim, araştırma ve geliştirme, yenilikçilik ve girişimcilikle ilgili materyalin hazırlanmasını teşvik etmek ve desteklemek,”
“Kurum, şirket kurmak, kurulmuş veya kurulacak şirketlere ortak olmak veya desteklemek, kuluçka merkezi, teknoloji merkezi ve benzerlerini kurmak ve desteklemek, destek programları oluşturmak, iş birliği ağları ve kümelenme faaliyetlerini desteklemek, teknoloji transfer ofisleri, proje geliştirme ve bilgi aktarım merkezleri, bilim merkezi, bilim parkı ve benzeri oluşumları kurmak ve desteklemek, proje pazarı, bilim fuarı, yarışma ve benzeri etkinlikleri düzenlemek ve desteklemek, ödül, burs ve teşvik ikramiyesi vermek, teminat alınmaksızın hibe ve/veya kredi olarak sermaye desteği vermek ve ön ödeme (transfer) yapmak, projesi desteklenen kuruluşların ve girişimcilerin diğer finansal kaynaklara erişimine kolaylık sağlayacak işbirlikleri yapmak, gerçek ve tüzel kişilere sağlanacak danışmanlık ve mentorlük hizmetini desteklemek, araştırma, geliştirme ve yenilik odaklı girişimleri desteklemek amacıyla yurt içinde ve yurt dışında girişim sermayesi yatırım ortaklığı kurmak, yerli ve/veya yabancı sermayeli yurt içi ve yurt dışındaki girişim sermayesi yatırım ortaklıklarını veya bu alanda farklı yapılanmaları oluşturmak veya bunlara katılmak; ayrıca, yukarıda belirtilen görevlerin yerine getirilmesi ile ilgili her türlü faaliyette bulunmak ve gerekli parasal desteği sağlamak yetkisini haizdir.
MADDE 2 – Aynı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“d) Kurumun görevlerini yerine getirebilmesi için gerek duyulan bilim parkı, bilim merkezi, teknoloji transfer ofisi, kuluçka merkezi, müze ve benzeri diğer birimler ile yurt dışı temsilcilikler.”
MADDE 3 – Aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (6), (8) ve (10) numaralı alt bentleri aşağıdaki şekilde, (11) numaralı bendin numarası ise “13” olarak değiştirilmiş; aynı bende (11) ve (12) numaralı alt bentler eklenmiş, aynı maddenin ikinci fıkrasında aşağıdaki değişiklik yapılmıştır.
“6) Kuruma ve Kurumun görevlerine ilişkin yönetmelik, usul, esas ve benzeri mevzuatı hazırlatmak, değiştirmek, kaldırmak veya onaylamak.” “8) Kuruma taşınmaz alınmasına, Kurum taşınmazlarının
satılmasına, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilere bedelli ya da bedelsiz devredilmesi veya tahsisine karar vermek.” “10) Kurumun amacı ve görevleri ile ilgili hususlarda; yerli ve/veya yabancı sermayeli gerçek veya tüzel kişilerle şirket kurmaya, kurulmuş ve kurulacak şirketlere ortak olmaya, ortaklık paylarını kısmen veya tamamen devretmeye, bu şirketlerin faaliyetlerinden kaynaklanan her türlü sermaye ihtiyaçlarını karşılamaya karar vermek.” “11) Kurumun amacı ve görevleri ile ilgili hususlarda kuluçka ve teknoloji merkezleri, proje geliştirme ve bilgi aktarım merkezleri, yurt dışı temsilcilikler, teknoloji transfer ofisleri, müze, bilim parkı, bilim merkezi ve benzeri oluşumların kurulmasına, yönetimine ve desteklenmesi ile bu konularda gerekli destek programlarının oluşturulmasına karar vermek.”
“12) Kurumun, bünyesinde elde edilen tüm fikri ve sınai hakları devretmeye, lisansa vermeye veya bu hakların konusu ürünlerin üretim ve satışını yapmaya, bu haklarla ilgili şirket kurmaya karar vermek.”
“13) Bu Kanun ve diğer mevzuat hükümleriyle kendisine verilen işleri yapmak.”
“Bilim Kurulu bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2), (3), (6), (7), (10), (11) ve (12) numaralı alt bentlerindeki yetkilerini, sınırlarını açıkça belirtmek suretiyle Başkana devredebilir.” MADDE 4 – Aynı Kanunun 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasının birinci cümlesinde geçen “üç” ibaresi “beş” olarak değiştirilmiştir. MADDE 5 – Aynı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Kurumun kurduğu veya doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak ortak olduğu şirketlere, ortaklık paylarına bakılmaksızın 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 3/12/2010 tarihli ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz.”
MADDE 6 – Aynı Kanunun 14 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Kurum tarafından yürütülen ve desteklenen araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde kullanılmak üzere ithal edilen veya bağış yoluyla getirilen makine, alet, cihaz, ecza, malzeme ile Kurumun görevleri kapsamında yurtdışından yayın alımları ve bunlara ilişkin gayrimaddi hak alım bedelleri damga vergisi, gümrük vergisi ile buna bağlı vergi, resim, fon ve harçlar dâhil olmak üzere her türlü vergi ve harçtan muaftır.”
MADDE 7 – Aynı Kanunun 16 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Kurum tarafından yürütülen dış destekli projelere ilişkin faturalı olarak veya ön ödeme alınması suretiyle tahsil edilen tutarlar, Kurum bütçesine gelir ve ödenek kaydedilir. Kaydedilen bu tutarlar ile Kurum tarafından desteklenen araştırma ve geliştirme projeleri ile diğer projeler için tahsis edilen kaynaklardan Kurumun uygun göreceği proje ve faaliyetlere ilişkin tutarlar, Kurum bütçesine gider kaydedilmek suretiyle proje yürütücüsü kamu kurum ve
kuruluşları (bu Kanunun 2 nci maddesinin (c) bendi gereği kurulan merkez ve enstitüler dâhil) ile gerçek ve tüzel kişilerin hesaplarına aktarılır. Bu şekilde kaynak aktarılan proje yürütücüsünün 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri ve bu idarelerde görevli kişilerden olması halinde, aktarılan tutarlar ilgili idarelerin bütçelerine gelir kaydedilmeksizin açılacak özel hesaplarda izlenir. Bu kapsamda yapılan harcamalar 5018 sayılı Kanuna göre denetlenir.
Kurum tarafından desteklenen projelerde, proje süresiyle sınırlı olmak kaydıyla her bir proje kapsamında ve projeye ilişkin hizmetlerde görev alan kamu kurum veya kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında bulunanlara proje sözleşmesinde belirlenen süre ve tutarlar üzerinden teşvik ikramiyesi ödenebilir veya nakdi ödül verilebilir. Bu ödemelere ilişkin esas ve usuller Bilim Kurulu tarafından belirlenir. Bu projelerde görev alan diğer proje personeline ve hizmetinden yararlanılacak diğer kişilere proje sözleşmesinde belirlenen tutarlar üzerinden ücret ödenir.
Kurum tarafından desteklenen projeler ile Kurum tarafından yürütülen dış destekli projeler için teminat alınmaksızın ön ödeme yapılabilir.
Kurum tarafından projesi desteklenen özel sektör kuruluşlarına ve bu kuruluşların desteklenen projelerinde görev alan personele, Bilim Kurulu tarafından belirlenen esaslara göre teşvik ikramiyesi ödenebilir veya nakdi ödül verilebilir.
Kurum tarafından desteklenen projeler ile Kurum tarafından yürütülen dış destekli projelerde, üzerinde proje yürütülen ve söz konusu projenin asli unsurunu teşkil eden taşıtlar hakkında 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununun 9 uncu ve 10 uncu maddeleri uygulanmaz. Kurumun görevlerini yerine getirebilmesi amacıyla desteklenen proje ve faaliyetler için öngörülen yılları bütçe ödeneklerinin ilgili tertiplerinde yer alan ödenekten harcanmayan kısımları ertesi yıl bütçesinin ilgili tertiplerine devren ödenek kaydedilir.
Bu maddenin birinci fıkrasına göre aktarılacak tutarların harcanması, muhasebeleştirilmesi ve bu madde kapsamında yapılacak ön ödemelere ilişkin esas ve usuller ile Kurumun bütçe ödeneklerinin kullanılması, tertipler arasında aktarma yapılması ve diğer bütçe işlemlerinin gerçekleştirilmesinde uygulanacak esas ve usuller, Maliye Bakanlığının görüşü doğrultusunda Kurum tarafından belirlenir.
Kurum tarafından yürütülen veya desteklenen program ve projeler kapsamında gerçek ve tüzel kişilere yapılan ödül, sermaye desteği, etkinlik desteği kapsamında yapılan ödemeler, teşvik ikramiyesi, bilim insanı ve öğrencilere verilen karşılıksız burs, rehber öğrenci ücreti ve bunlara benzer ödemeler her türlü vergi ve diğer kesintilerden istisnadır ve diğer kanunlardaki düzenleme ve kısıtlamalara tabi değildir.
Kurum personeline yurt içi geçici görevlendirilmelerde 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu gereğince her yıl Bütçe Kanununun 4 üncü derece devlet memuru için belirlenen gündeliklerin dört katını geçmemek üzere gündelik ile bu tutar kadar konaklama gideri süre sınırlaması olmadan ödenebilir. Geçici görev süresince gündelik ve konaklama giderlerine ilişkin usul ve esaslar Bilim Kurulu kararı ile belirlenir.”
MADDE 8 – Aynı Kanunun 21 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. ” Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından yürütülen projelerin gerçekleştirilmesi sırasında ortaya çıkan eser, buluş, endüstriyel tasarım, entegre devre topoğrafyaları ve teknik bilgi gibi her türlü fikrî ürün üzerindeki haklar Kuruma aittir. Kurumun araştırma merkezi, enstitü ve diğer birimlerinde yürütülen dış destekli projelerin gerçekleştirilmesi sırasında ortaya çıkması muhtemel fikri ve sınaî haklar sözleşme ile düzenlenir. Finansal desteğin ve/veya yürütmenin birden fazla gerçek veya tüzel kişiyle olması halinde ortaya çıkan fikri mülkiyet hakları ilgili gerçek ve tüzel kişilerle yapılacak sözleşmelerle belirlenir.”
Kurum tarafından desteklenen projeler kapsamında ortaya çıkması muhtemel fikri ve sınaî tüm haklar, aksi sözleşme ile belirtilmedikçe ilgili gerçek ve tüzel kişilere aittir.
Kurum, araştırma merkezi, enstitü ve diğer birimlerinde elde edilen tüm fikri ve sınai hakları devredebilir, lisansa verebilir veya bu hakların konusu ürünlerin üretim ve satışını yapabilir ve bu amaçlarla şirket kurabilir.
Kuruma ait fikri ve sınai hakların ekonomik olarak değerlendirilmesi halinde Bilim Kurulunca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde fikri ve sınai ürünü gerçekleştirene uygun bir bedel ödenir. ” Geçici Madde – 278 sayılı Kanunun, bu Kanunun 4 üncü maddesiyle değişik 5 inci maddesi, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte görev yapan Başkan için de uygulanır.
Madde 9 – Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 10 – Bu kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
EK-2
GENEL GEREKÇE
Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu’nun (BTYK) 8 Eylül 2004 tarihli 10. Toplantısı’nda ülkemizin Bilim ve Teknoloji alanındaki temel amaçları, ilkeleri ve hedefleri belirlenmiş ve Bilim ve Teknoloji Stratejisi’nin bir aracı olarak, Türkiye Araştırma Alanı (TARAL) tanımlanmıştır. Buna göre TARAL, Strateji’nin amaç ve hedeflerinin uygulanmasında ortak olan tüm Bilim, Teknoloji ve Ar-Ge aktörlerini içermektedir. TARAL’ın temel amaçları, ülkemiz insanının yaşam kalitesini
yükseltmek, toplumsal sorunlara çözüm bulmak, ülkemizin rekabet gücünü artırmak ve Bilim Teknoloji (BT) kültürünü topluma mal etmek ve yaygınlaştırmak olarak; ana hedefleri ise Ar-Ge’ye olan talebi, bilim insanı, mesleki ve teknik eleman sayısını ve niteliğini artırmak ve Ar-Ge harcamalarının GSYİH içindeki payını artırmak olarak
belirlenmiş; bu amaç ve hedeflere stratejik yaklaşım, sonuç odaklılık, kamu-özel sektör işbirliği, etkinlik, katılımcılık, hesap
verebilirlik, yetki ve görevler arasında uyum ve esnekliğin sağlanması ilkelerinden yola çıkılarak ulaşılması karara bağlanmıştır.
BTYK’nın 10 Mart 2005 tarihli 11. Toplantısı’nda kabul edilen “Ulusal Bilim ve Teknoloji Politikaları Uygulama Planı 2005-2010″nın uygulanmasını izleme ve koordinasyon görevi TÜBİTAK’a verilmiş ve Plan’da öngörülen eylem alanlarında görevli tüm kuruluşların TÜBİTAK ile yakın işbirliği içinde çalışmaları planlamaları ve yürütmelerine karar verilmiştir. Bilim ve Teknoloji Politikaları Uygulama Planı, Bilim ve Teknoloji Stratejisi dâhilinde, TARAL ekseninde 2005-2010 yılları arasında yapılması gereken temel eylemleri içermektedir. Bu temel eylemler, 7 stratejik alanda; bilim ve teknoloji farkındalığının ve kültürünün geliştirilmesi, bilim insanı yetiştirilmesi ve geliştirilmesi, sonuç odaklı ve kaliteli araştırmaların desteklenmesi, ulusal bilim ve teknoloji yönetiminin etkinleştirilmesi, özel sektörün bilim ve teknoloji performansının güçlendirilmesi, araştırma ortamının ve altyapısının geliştirilmesi ve ulusal ve uluslararası bağlantıların etkinleştirilmesi olarak belirlenmiştir.
Uygulama Planı çerçevesinde TÜBİTAK bünyesinde yeni destek programları ve uygulamalar başlatılmış olup, bu programlardan özellikle KOBİ’lere yönelik başlatılan destek programları KOBİ’lerin Ar-Ge faaliyetleri yapması teşvik edilerek KOBİ’lerin TÜBİTAK’tan aldıkları hibe destek payı 2004 yılında %42 iken 2011 yılında bu oran % 58’e
yükseltilmiştir. Ar-Ge Harcamalarının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) içerisindeki oranının 2004’de %0,52’den 2010’da %0,84’e yükselmesine katkı verilmiştir. 2004 yılında Ar-Ge harcamaları 3,96 milyar TL iken 2010 yılında 9,8 milyar TL’ye yükselmiştir. Bu harcamalar içinde özel sektörün Ar-Ge harcamaları içindeki payı 2004 yılında %24,2 iken 2010 yılında %42,5 olmuştur. Bu göstergeler Türkiye’nin bilim, teknoloji, Ar-Ge ve yenilik alanlarında önemli bir atılım yaptığını, ancak gelişmiş ülkelerin söz konusu göstergeleriyle karşılaştırıldığında yeterli düzeyde olmadığını (Ar-Ge Harcamalarının GSYİH’ye oranı OECD ülkeleri için 2008’de %2,33’tür) göstermektedir. Bilim, teknoloji, yenilik göstergelerinde yeterli düzeyde olmamakla birlikte diğer ülkelere göre artış hızlarında elde edilen ivmenin sürdürülebilmesi için BTYK’nın 22. Toplantısında ‘Ulusal Bilim, Teknoloji ve Yenilik Stratejisi (UBTYS) 2011-2016’ kabul edilmiştir. UBTYS 2011-2016’da belirlenen hedefler arasında, Bilim, Teknoloji ve Yenilik (BTY) insan kaynaklarının geliştirilmesi, araştırma
sonuçlarının ticari ürün ve hizmete dönüşümünün teşvik edilmesi, çok ortaklı ve çok disiplinli Ar-Ge ve yenilik işbirliği kültürünün yaygınlaştırılması, KOBİ’lerin yenilik sisteminde daha güçlü aktörler olmalarının teşvik edilmesi, araştırma altyapılarının TARAL’ın bilgi üretme gücüne katkısının artırılması, ülkemizin çıkarları
doğrultusunda uluslararası BTY işbirliğinin etkinleştirilmesi bulunmaktadır. Aynı zamanda, Ar-Ge ve yenilik kapasitesinin güçlü olduğu alanlarda hedef odaklı yaklaşımlar, ivme kazanmamız gereken alanlarda ihtiyaç odaklı yaklaşımlar ve çeşitli alanlarda
yaratıcılığın destekleneceği tabandan yukarı yaklaşımların hayata geçirilmesi hedeflenmektedir.
BTYK’nın 27.12.2011 tarihli 23 üncü toplantısında alınan kararlar gerekçeleriyle incelendiğinde, TÜBİTAK özelinde aşağıdaki hususlar öne çıkmaktadır:
Ülkemizdeki mevcut eğilim, mevcut politikalar ve dünya örnekleri göz önünde bulundurulduğunda 2023 yılında gerçekleştirilmesi hedeflenen 85 milyar TL Ar-Ge harcamasının 2/3″ünün özel sektör tarafından gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir. Bu durumda özel sektörün Ar-Ge harcamasının 57 milyar TL’ye ulaşması, Gayri Safi Yurt İçi Ar-Ge Harcamaları içerisindeki oranının % 67’ye erişmesi ve Tam Zaman Eşdeğer araştırmacı sayısının ise 300 bini bulması gerektiği değerlendirilmektedir.
Ar-Ge, yenilik ve girişimcilik faaliyetlerinin yürütülmesine destek sağlayan mekanizmalar, ulusal yenilik ve girişimcilik sisteminin etkinleştirilmesi yönünde kullanılacak en kritik araçlar arasında yer almaktadır.
Türkiye’de, Ar-Ge ve yenilik tabanlı girişimcilik faaliyetlerinin desteklenmesi süreci başta olmak üzere, araştırma sonuçlarının ticarileştirilmesine yönelik mevcut desteklerin çoğunlukla finansal destek olarak görüldüğü ve bunun sonucu olarak danışmanlık
(mentorship), iş planı ve fizibilite oluşturma eğitimleri vb. konularında daha etkin desteğe ihtiyaç duyulduğu
değerlendirilmektedir.
Başlangıç firmalarının kurulmasına yönelik oluşturulması gereken ekosistemin, başlangıç firmalarının yaşam döngüsünde bulunduğu evreye özgün ihtiyaçları da göz önünde bulundurularak bir bütün olarak ele alınması ve her evreye özgü finansal desteklerin tamamlayıcı danışmanlık destekleri ile zenginleştirilmesi gerekmektedir. Türkiye’de Ar-Ge yoğun başlangıç firmalarını destekleyen risk sermayesi fonlarının etkinleştirilmesi önem arz etmektedir. Kamunun bu tür ortaklıklar içerisinde yer almasının, ülkemizdeki risk sermayesi piyasasına doğrudan yabancı yatırımların çekilmesine de katkı vereceği değerlendirilmektedir.
Kamu Ar-Ge merkezlerinde yapılan araştırmaların sonuçlarının ticarileşme (spin-off, lisanslama) süreçlerinin iyileştirilmesi de önem arz etmektedir.
Üniversite yenilikçiliğinin ve girişimciliğinin tetiklenmesi amacıyla Teknoloji Transfer Ofislerinin, Kuluçka Merkezlerinin Desteklenmesi ile Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endekslerinin Oluşturulması gerekmektedir.
Ulusal yenilik sisteminin de önemli bir unsuru olan girişimcilik faaliyetleri, Ar-Ge ve yenilik arasında köprü görevi gören önemli faaliyetlerden biridir. Bu nedenle, geleceğin girişimcilerinin önünü açmak için toplumda gerekli ortam ve kültürün oluşturulması oldukça önemlidir. Girişimciliğin teşvik edilmesi için elverişli ortamın hazırlanmasında destek mekanizmaları ve hukuki düzenlemelerin yanı sıra girişimcilik farkındalığının artırılmasını teminen toplumda girişimcilik kültürünün yaygınlaştırılması amacıyla gerekli politika araçlarının geliştirilmesi ve uygulaması önem arz etmektedir. Sonuç olarak, ülkemizde bilim, teknoloji, yenilik ve girişimcilik alanlarında yukarıda açıklanan strateji ve eylemler sonucunda sağlanan gelişmelerin artarak sürdürülebilmesi, TÜBİTAK’ın görev ve faaliyet alanında yeni politika ve programların uygulanabilmesi ve belirlenen stratejik hedeflere ulaşılabilmesi amacıyla 278 sayılı Kanun’da değişiklik yapılması zorunluluğu ortaya çıkmıştır.
EK-3
MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1- 278 sayılı Kanunun “Görev” başlıklı 2 nci maddesinin (e) bendinde bireysel girişimcilerin de desteklenebilmesi amacıyla özel sektör ifadesi “gerçek ve tüzel kişi” olarak düzenlenmekte, destek kapsamına girişimcilik ve yenilik faaliyetleri eklenmiş, sanayi ifadesi kamu, gerçek ve tüzel kişiler olarak genişletilmekte, üniversitelerin kamu, gerçek ve tüzel kişilerle işbirliğinde uygulanacak araçlar artırılmakta ve bu alanlarda bilginin
ticarileştirilmesini ve fikri ve sınai hakları desteklemek Kurumun görevleri arasına eklenmektedir. Böylelikle, kamu kurum ve
kuruluşları, üniversiteler ile gerçek ve tüzel kişilerin, özellikle bireysel ve akademik girişimciler ile Ar-Ge yoğun başlangıç
firmalarının fikir aşamasından çıktıların ticari değere dönüşmesi dahil pazara ulaşmasına kadar geçirdikleri tüm evreler dikkate alınarak bu evrelere uygun aşamalı destek verilmesi de
amaçlanmaktadır.
Aynı maddenin (j) bendinde, maddenin mevcut halinde yer alan Kurumun ‘bilim insanlarının desteklenmesi ve başarılı öğrencilere burs verilmesi görevi’ daha net ve anlaşılır hale getirilmesi ile Kuruma bilim insanları ve öğrencilerin yurt dışına gönderilmesi ile yurtdışındaki bilim insanlarının Türkiye’de çalışmasını teşvik edecek destek programlarının oluşturulması görevlerinin vurgulanması amacıyla söz konusu değişiklikler yapılmaktadır.
(l) bendinde yapılan değişiklik ile Kurumun görevleri arasına üniversite, akademisyen ve araştırmacılar ile kamu ve özel sektör araştırma merkez ve enstitülerinde yenilikçiliğin ve girişimciliğin tetiklenmesi amacıyla araştırma ve geliştirme, girişimcilik, yenilikçilik ve benzeri konularda performanslarının ölçülmesi amacıyla kriter, endeks ve rapor oluşturulması hususları eklenmekte, eklenen (m) bendi ile de insan kaynaklarının geliştirilmesi, yenilikçilik ve girişimcilik kültürünün yaygınlaştırılması amacıyla eğitim, öğretim, araştırma ve geliştirme, yenilikçilik ve girişimcilik alanlarında yazılı, görsel, elektronik vb. her türlü ders, içerik, kitap, araç, gereç, yöntem ve materyalin hazırlanmasını teşvik etmek ve desteklemek Kurumun görevi olarak belirlenmektedir. Ayrıca terminoloji birliğinin sağlanmasını teminen, mevcut (g) bendinde geçen “araştırıcı” ibaresi “araştırmacı” olarak değiştirilmiş, (i) bendinde Kurumun kamu kurum kuruluşları, üniversiteler, özel ve gerçek kişilerin elektronik ortamda araştırma ve çalışma yapabilmesine olanak sağlayacak elektronik altyapılar kurup işletebileceği hükme bağlanmıştır. 278 sayılı Kanunun 2 inci maddesine ikinci fıkra olarak eklenen hükümle, Kurumun görevleri arasına bu maddeye eklenen ve düzenlenen yeni görevleri gerçekleştirebilmesi için sayılanlarla sınırlı olmamak üzere bazı yöntem ve araçlar belirlenmektedir. Bu çerçevede, bir ihtiyaç olarak ortaya çıkan Kurumun, şirket kurabileceğine dair uygulamada yaşanan tereddütler giderilmekte; araştırma, geliştirme, yenilik ve girişimciliğin daha etkin desteklenebilmesi ve bilginin
ticarileştirilmesini teminen girişim sermayesi yatırım ortaklığı kurması ya da ortak olması, araştırmacılara teşvik ikramiyesi veya ödül ile teminat alınmaksızın hibe ve/veya kredi şeklinde sermaye desteği vermesi ve ön ödeme (transfer) yapmasına imkan sağlanmaktadır. Madde 2- Maddede yapılan değişiklikle, Kurumun görevlerinde yapılan değişikliklerle uyumlu organizasyon yapısının oluşturulması
amaçlanmaktadır.
Madde 3- Kurumun karar organı olan Bilim Kurulunun görev ve
yetkilerini düzenleyen hükümde yapılan değişikliklerle, Bilim Kurulunun Kurum mevzuatını hazırlama görevinin kapsamı
netleştirilmekte, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Denetim Kanununda genel bütçe dışındaki kurumlar için öngörülen taşınmazların idaresine ilişkin düzenleme yetkisiyle ilgili olarak düzenleme yapılarak bu yetki Bilim Kuruluna verilmekte, Kurumun görevleri arasına eklenen “şirket kurma, kurulmuş şirketlere ortak olma ve bu şirketlerin faaliyetlerinden kaynaklanan her türlü sermaye ihtiyaçlarını karşılamaya” yönelik görevlerin yerine getirilmesinde de Bilim Kurulu yetkili kılınmaktadır.
Diğer yandan, bilindiği üzere, 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’de sulh, uzlaşma ve vazgeçme yetkileri ve bu yetkilerin kullanılmasına ilişkin esaslar belirlenmiştir. Bu nedenle Bilim Kurulunun uzlaşma, feragat ve sulh ile uygun ödeme kararı alması yetkisine ilişkin (11) numaralı alt bent yürürlükten kaldırılmaktadır.
Maddede yapılan diğer değişikliklerle, Kurumun görevleri arasına eklenen “kuluçka ve teknoloji merkezleri, proje geliştirme ve bilgi aktarım merkezleri, yurt dışı temsilcilikler, teknoloji transfer ofisleri, müze, bilim parkı, bilim merkezi ve benzeri oluşumların kurulmasına, yönetimine ve desteklenmesi ile bu konularda gerekli destek programlarının oluşturulmasına” yönelik görevlerin yerine getirilmesinde ve Kurumun özellikle araştırma enstitülerinde geliştirilen teknoloji ve ürünlerin ticari değere dönüşümünü kolaylaştırmak amacıyla fikri ve sınai hakların Kurum tarafından değerlendirilmesinde Bilim Kurulu yetkili kılınmıştır.
Madde 4 – Yapılan değişiklikle, Türkiye’de benzer kurumlardaki düzenlemelere de uygun olarak, TÜBİTAK’ın görev ve faaliyetleri çerçevesinde bir programın hazırlanması, başlatılması, yürütülmesi ve ilk sonuçlarının izlenmesi için gereken sürenin ortalama beş yıl olacağı dikkate alınarak bu süreçte yönetim istikrarının sağlanması amaçlanmıştır.
Madde 5 – Yüksek Denetleme Kurulu kaldırıldığından Kanunda güncelleme yapılmıştır. Kurumun kurduğu ya da ortak olduğu şirketlerin, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre faaliyet göstermesi gerektiğinden Kurumun tabi olduğu bazı Kanun hükümlerinin bu şirketlere
uygulanmaması için düzenleme yapılmıştır.
Madde 6 – Yapılan değişiklikle, esasen Kurum tarafından yürütülen projelere sağlanan muafiyetlere desteklenen projelere de bu
muafiyetlerin tanınması amaçlanmıştır.
Madde 7 – Kanunun 16 ncı maddenin birinci fıkrasında yapılan değişiklikle, Kurum mali kaynaklarının projelerin yanı sıra Kurumun diğer faaliyetlerinde de kullanılması ve ikinci fıkrada yapılan düzenleme ile Kurum tarafından desteklenen projelerde uygulanan teşvik ikramiyesinin her bir proje için proje süresi ile orantılı olarak ödeneceği hususunun açıklığa kavuşturulması amaçlanmış, ayrıca teşvik ikramiyesi dışında nakdi ödül de verilebilmesi ile kamu kurum ve kuruluşlarına ödenen teşvik ikramiyesinin özel sektör kuruluşlarının desteklenen projelerinde görev alan personele de ödenebilmesi için düzenleme yapılmıştır.
Madde ile ayrıca, Kurum tarafından yürütülen veya desteklenen projelerin finansmanı için yapılan ön ödemenin teminatsız yapılması, araştırma, geliştirme, yenilik ve girişimciliğin desteklenmesi için Kurum tarafından yürütülen veya desteklenen program ve projeler kapsamında gerçek ve tüzel kişilere verilen sermaye desteği ile diğer ödemelere her türlü vergi ve diğer kesintilerden istisna olması hükme bağlamıştır.
278 sayılı Kanunda Kurumun 6245 sayılı Harcırah Kanununa dahil olduğuna ilişkin bir düzenleme olmadığı gibi 5018 sayılı Kanun ile Kurum 6245 sayılı kanun kapsamına girip girmediğine dair açık bir kanun hükmü de yoktur. Bu nedenle, Kurum personeline ödenecek harcırah tutarı da söz konusu maddede belirlenmiştir.
MADDE 8 – Maddede, desteklenen projelerde ortaya çıkan fikri ve sınai hakların ilgili gerçek ve tüzel kişilere ait olduğuna, bilginin ticarileştirilmesini teminen Kurum bünyesinde ortaya çıkan fikri ve sınai haklara ilişkin lisans verme, üretim, satış ve şirket kurmaya ve Kurum bünyesinde ortaya çıkan fikri ve sınai haklarların
ticarileştirilmesi halinde ilgili hak sahibine yapılacak ödemeye ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.
Geçici Madde – 278 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yapılan
değişikliğin, Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle görev yapmakta olan Başkan hakkında da uygulanacağı düzenlenmektedir. Madde 9 – Yürürlük maddesidir.
Madde 10 – Yürütme maddesidir.
TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU KURULMASI HAKKINDA KANUN
Kanun Numarası : 278
Kabul Tarihi : 17/7/1963
TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU KURULMASI HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASLAĞI
Görev
Madde 2 – Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunun görevleri şunlardır:
a) Bilimsel ve teknolojik alanlarda, araştırma ve geliştirme faaliyetlerini desteklemek, koordine etmek, izlemek, yapmayı özendirmek ve yapmak; bu amaçla program ve projeler geliştirmek; b) Türkiye’nin bilim ve teknoloji politikalarının saptanmasında Hükümete yardımcı olmak;”Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu”na sekreterya görevi yapmak,
c) Ülkemizin bilim ve teknolojiye, buluş ve yeniliğe dayalı rekabet gücünün yükseltilmesine, ekonomik ve sosyal gelişmesine, ülke güvenliğine, insan ve çevre sağlığına katkı sağlamaya dönük stratejik alanlarda araştırmalar yapmak ve yaptırmak, teknoloji alt yapısını güçlendirmek amacıyla merkezler ve enstitüler kurmak;
d) -Kurum bünyesinde araştırma ve geliştirme faaliyetlerini yapan merkezlerde, enstitülerde ve birimlerde geliştirilen teknolojilerin üretimde ve ihtiyaç duyulan alanlarda kullanılmasını, tanıtılmasını veya bunlardan daha kolay yararlanılmasını sağlamak için gerekli ortamları ve yönetim yöntemlerini hazırlamak ve bu teknolojilerin ülke ekonomisine, sınaî ve sosyal gelişmeye katkıda bulunacak ticari değerlere dönüşmesini sağlamak;
e) Kamu ve özel sektörün teknolojik araştırma ve geliştirme
faaliyetlerine etkin ve ağırlıklı olarak katılımını sağlayacak teşvik ve destek sistemlerini geliştirmek ve uygulamak; sanayinin üniversite ve araştırma kurum ve kuruluşları ile iş birliği yapmasını sağlayacak programlar geliştirmek, bu iş birliğinin somut hale dönüşebileceği ortamlar oluşturmak; bu alanlarda girişimciliği desteklemek;
f) Türkiye’nin taraf olacağı bilimsel ve teknolojik yardım ve işbirliği anlaşmalarının hazırlanması ve müzakeresinde Hükümete yardımcı olmak ve bu anlaşmaların izlenme ve uygulanmasında 244 ve 1173 sayılı kanunlar çerçevesinde görev almak;
g) Görev alanına giren faaliyetlerle ilgili yerli ve yabancı araştırma kurumları ve araştırıcılarla her türlü bilimsel ve teknik işbirliği yapmak ve bu kurumlara, gerekirse üye olmak; uluslararası bilimsel ve teknik anlaşmalara Türkiye adına taraf olmak;
h) Görev alanına giren konularda ulusal ve uluslararası kongre, seminer, kollokyum gibi bilimsel toplantıları desteklemek, düzenlemek ve bunlara katılmak;
ı) (Değişik: 29/6/2005 – 5376/2 md.)Ülkemiz genelinde bilim ve teknoloji kültürünün geliştirilmesinde öncülük yapmak; bu amaçla Kurumun ilgi ve faaliyet alanlarında Türkçe ve yabancı dillerde süreli ve süresiz yayınlar yapmak, çoklu ortamlarda doküman ve belge oluşturmak ve bu tür yayınları ve etkinlikleri desteklemek;
i) (Değişik: 29/6/2005 – 5376/2 md.) Dokümantasyon, bilgi sistemleri, bilgi bankaları, veri tabanları, kütüphane ve arşiv gibi bilimsel ve teknolojik destek birimleri kurmak, mevcut ulusal ve uluslararası yapı ve sistemlerle iş birliği yapmak; araştırma ve eğitim kuruluşları arasında araştırma ve eğitim amaçlı elektronik haberleşme hizmeti verecek ağlar kurmak, işletmek ve bu ağların yurt içi ve yurt dışındaki ağlarla bağlantısını sağlamak;
.
j) Bilim adamlarının, araştırıcıların yetiştirilmeleri ve
geliştirilmeleri için olanaklar sağlamak; bu amaçla ödüller vermek, öğrenim ve öğrenim sonrasında üstün başarısıyla kendini gösteren gençleri izleyerek onların yetişme ve gelişmelerine yardım etmek ve bu amaçla burslar vermek, yarışmalar düzenlemek ve yayınlar yapmak,
k) Bilimsel ve teknolojik gelişmeleri aktarmak, bu alanlardaki yönetsel bilgi ve becerilerin artırılmasına yönelik danışmanlık hizmeti vermek, eğitimler yapmak ve yaptırmak;
l) Yukarıda belirtilen amaçların gerçekleştirilmesi ve görevlerin yerine getirilebilmesi ile ilgili her türlü faaliyetlerde bulunmak ve gerekli parasal desteği sağlamak.
MADDE 1 – 17/7/1963 tarihli ve 278 sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Kurulması Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e), (g), (i), (j) ve (l) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı fıkraya (m) bendi ile ikinci fıkra olarak aşağıdaki hüküm eklenmiştir.
“e) Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerin araştırma, geliştirme, yenilik ve girişimcilik faaliyetlerine etkin ve ağırlıklı olarak katılımını sağlayacak teşvik ve destek sistemlerini
geliştirmek, uygulamak ve bu faaliyetler sonucu elde edecekleri çıktıların ticari değere dönüştürülmesini teşvik etmek ve desteklemek; kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerin üniversite ve araştırma kurum ve kuruluşları ile iş birliği yapmasını sağlayacak programlar geliştirmek, bu iş birliğinin somut hale dönüşebileceği ortam, yapı ve projeler oluşturmak ve desteklemek; bu alanlarda girişimciliği ve bilginin ticarileşmesini desteklemek; fikri ve sınai haklara ilişkin destek vermek; gerçek ve tüzel kişilerin araştırma, geliştirme, yenilik ve girişimcilik faaliyetleri kapsamında yerli veya yabancı sermaye katkısı ile gerçekleştirilecek ortak yatırımların oluşturulmasını ve yaygınlaştırılmasını desteklemek, bu alanlarda yatırım ortamının iyileştirilmesi için gerekli tedbirleri almak ve destekleri sağlamak.”
g) Görev alanına giren faaliyetlerle ilgili yerli ve yabancı araştırma kurumları ve araştırmacılarla her türlü bilimsel ve teknik işbirliği yapmak ve bu kurumlara, gerekirse üye olmak; uluslararası bilimsel ve teknik anlaşmalara Türkiye adına taraf olmak;
“i) Dokümantasyon, bilgi sistemleri, bilgi bankaları, veri tabanları, kütüphane ve arşiv gibi bilimsel ve teknolojik destek birimleri kurmak, mevcut ulusal ve uluslararası yapı ve sistemlerle iş birliği yapmak; araştırma ve eğitim kuruluşları arasında araştırma ve eğitim amaçlı elektronik haberleşme hizmeti verecek ağlar kurmak, işletmek ve bu ağların yurt içi ve yurt dışındaki ağlarla bağlantısını sağlamak; elektronik ortamda araştırma ve çalışma yapılabilmesine olanak sağlayacak elektronik altyapılar kurmak ve işletmek”
“j) Bilim insanlarının ve araştırmacıların yetiştirilmeleri ve geliştirilmeleri için olanaklar sağlamak, öğrenim ve öğrenim sonrasında üstün başarısıyla kendini gösteren gençleri izleyerek onların yetişme ve gelişmelerine yardım etmek; bu amaçla ödül ve burslar vermek, yurt dışına göndermek yarışmalar düzenlemek ve yayınlar yapmak, yurtdışındaki yetişmiş insan gücünün Türkiye’de çalışmasını teşvik edecek destek programları oluşturmak;”
“l) Kurumun görev ve faaliyet konuları, desteklerine ilişkin hususlar ile üniversite, akademisyen ve araştırmacılar ile kamu ve özel sektör araştırma merkez ve enstitüleri için veri tabanları oluşturmak; bu amaçla araştırma ve geliştirme, girişimcilik, yenilikçilik ve benzeri konularda performanslarının ölçülmesi amacıyla kriter, endeks ve rapor oluşturmak ve yayımlamak;”
“m) Eğitim, öğretim, araştırma ve geliştirme, yenilikçilik ve girişimcilikle ilgili materyalin hazırlanmasını teşvik etmek ve desteklemek.”
“Kurum, şirket kurmak, kurulmuş veya kurulacak şirketlere ortak olmak veya desteklemek, kuluçka merkezi, teknoloji merkezi ve benzerlerini kurmak ve desteklemek, destek programları oluşturmak, iş birliği ağları ve kümelenme faaliyetlerini desteklemek, teknoloji transfer ofisleri, proje geliştirme ve bilgi aktarım merkezleri, bilim merkezi, bilim parkı ve benzeri oluşumları kurmak ve desteklemek, proje pazarı, bilim fuarı, yarışma ve benzeri etkinlikleri düzenlemek ve desteklemek, ödül, burs ve teşvik ikramiyesi vermek, teminat alınmaksızın hibe ve/veya kredi olarak sermaye desteği vermek ve ön ödeme (transfer) yapmak, projesi desteklenen kuruluşların ve girişimcilerin diğer finansal kaynaklara erişimine kolaylık sağlayacak işbirlikleri yapmak, gerçek ve tüzel kişilere sağlanacak danışmanlık ve mentorlük hizmetini desteklemek, araştırma, geliştirme ve yenilik odaklı girişimleri desteklemek amacıyla yurt içinde ve yurt dışında girişim sermayesi yatırım ortaklığı kurmak, yerli ve/veya yabancı sermayeli yurt içi ve yurt dışındaki girişim sermayesi yatırım ortaklıklarını veya bu alanda farklı yapılanmaları oluşturmak veya bunlara katılmak; ayrıca, yukarıda belirtilen görevlerin yerine getirilmesi ile ilgili her türlü faaliyette bulunmak ve gerekli parasal desteği sağlamak yetkisini haizdir.”
Kuruluş
Madde 3 – Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu aşağıdaki organ ve birimlerden oluşur:
a) Bilim Kurulu.
b) Başkanlık.
c) Araştırma merkezleri, enstitüler ve benzeri birimler.
d) Kurumun görevlerini yerine getirebilmesi için gerek duyulan bilim parkı, bilim merkezi, müze ve benzeri diğer birimler.
MADDE 2 – Aynı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“d) Kurumun görevlerini yerine getirebilmesi için gerek duyulan bilim parkı, bilim merkezi, teknoloji transfer ofisi, kuluçka merkezi, müze ve benzeri diğer birimler ile yurt dışı temsilcilikler.”
Madde 4 – Bilim Kurulu, ondört üye ile Başkan ve iki Başkan Yardımcısı dâhil onyedi üyeden oluşur. Bilim Kurulu, Kurumun en üst karar organıdır. Başkan, Kurumun ve Bilim Kurulunun Başkanıdır. Bilim Kurulunun toplantı ve karar yeter sayısı dokuzdur. Bilim Kurulu üyelerinin seçim usûlü, seçim süreci, görev süresi ile Bilim Kurulunun görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir.
a) (Değişik: 22/8/2011 – KHK – 651/8 md.) Üyelerin seçimi:
1) Bilim Kurulunun sekiz üyesi, bilimsel ve teknolojik alanlarda eser, araştırma ve buluşlarıyla temayüz etmiş ve/veya araştırma ve teknoloji yönetimi konusunda yetkinliği bulunan, bilimsel ve teknolojik sistem, kurum ve birimleri başarı ile kurmuş ve/veya yönetmiş olanlar arasından belirlenir. Bu üyelerin; mühendislik ve teknik bilimler alanından bir, fen bilimleri veya sağlık bilimleri alanından bir, sosyal ve beşerî bilimler alanından bir olmak üzere üçü Yükseköğretim Kurulu Genel Kurulu tarafından; mühendislik ve teknik bilimler alanından bir, fen bilimleri veya sağlık bilimleri alanından bir, sosyal ve beşerî bilimler alanından bir olmak üzere üçü Bilim Kurulu tarafından; mühendislik ve teknik bilimler alanından bir, fen bilimleri veya sağlık bilimleri alanından bir olmak üzere ikisi TÜBA tarafından her bir alan için boş kontenjan sayısının iki katı önerilen aday arasından Bakanın teklifi üzerine Başbakan tarafından seçilir. 2) Bilim Kurulunun altı üyesi, lisans öğreniminden sonra kamu kurum ve kuruluşlarında ve/veya özel sektörde en az on yıl deneyim sahibi olmuş, mesleğinde temayüz etmiş ve üstün nitelikli hizmetleriyle tanınmış kişiler arasından belirlenir. Bu üyelerin ikisi Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, dördü Bakanlık tarafından her bir boş kontenjan sayısının iki katı önerilen aday arasından, Bakanın teklifi üzerine Başbakan tarafından seçilir.
3) Başkanın ve Başkan Yardımcılarının, Bilim Kurulu üyeleri arasından seçilmesi hâlinde, boşalan Bilim Kurulu üyeliği için aynı kontenjandan (1) veya (2) numaralı alt bentlerde belirlenen usûle göre yeni üye seçilir. Herhangi bir sebeple boşalan üyelikler için de aynı usûle göre yeni üye seçilir.
b) (Değişik: 22/8/2011 – KHK – 651/8 md.) Seçim süreci:
1) Bilim Kurulu üyelerinin görev sürelerinin dolmasına en geç iki ay kala, herhangi bir sebeple üyeliğin boşalması hâlinde ise boşalma tarihinden itibaren en geç iki ay içinde yeni üyelerin seçilmesi gerekir. Boşalan veya boşalacak üyeliğin (a) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerine göre Yükseköğretim Kurulu veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği kontenjanına ait olması hâlinde, Bakanlık anılan kurumlardan otuz gün içinde boşalan veya boşalacak olan üyelik için belirleyecekleri adayların sunulmasını ister. Üye adaylarının Bilim Kurulu veya TÜBA tarafından belirlenmesinin gerektiği hâllerde, boşalan veya boşalacak olan üyelik için otuz gün içinde Bilim Kurulu veya TÜBA üye adaylarını belirleyerek Başbakana önerilmek üzere Bakana sunar. Başbakan, boş olan her bir üyelik için önerilen iki aday arasından birini Bilim Kurulu üyesi olarak seçer.
2) Yükseköğretim Kurulu, TÜBA veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından süresi içinde herhangi bir sebeple uygun nitelik veya sayıda aday gösterilmemesi durumunda Bakanlık, Bilim Kurulundan on gün içinde bu kontenjanlar için öngörülen nitelikleri taşıyan kişiler arasından üye adaylarının belirlenmesini ister. Bilim Kurulu tarafından süresi içinde bu kontenjanlara uygun nitelik veya sayıda aday gösterilmediği takdirde, Bakan re’sen söz konusu her bir boş üyelik için bu kontenjanlar için öngörülen nitelikleri taşıyan ikişer aday belirleyerek Başbakana sunar.
3) Bilim Kurulu tarafından kendi kontenjanları için süresi içinde herhangi bir sebeple uygun nitelik veya sayıda aday gösterilmemesi durumunda, Bakan re’sen söz konusu her bir boş üyelik için öngörülen nitelikleri taşıyan ikişer aday belirleyerek Başbakana sunar. c) (Değişik: 22/8/2011 – KHK – 651/8 md.) Görev süresi:
1) Bilim Kurulu üyelerinin görev süresi üç yıldır. Üyeler en çok iki dönem için bu göreve seçilebilir. Başkan ve Başkan Yardımcılarının bu görevleri sona erdiğinde Bilim Kurulu üyelikleri de sona erer. 2) Bilim Kurulunun olağan toplantılarına yıl içinde toplam dört defa veya üst üste üç defa katılmayan üyelerin üyelikleri, Bilim Kurulu kararıyla düşürülür. Bu üyelerden boşalan üyeliklere bu maddede belirtilen usûllere göre seçim yapılır. Bu suretle seçilen üyelerin görev süresi de üç yıldır.
d) Bilim Kurulunun görev ve yetkileri:
1) Hükümetin, Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulunun ve kalkınma planlarının belirleyeceği hedef, ilke ve politikalar doğrultusunda, Kurumun çalışma ilke, program ve politikaları ile öncelikli alanları belirlemek.
2) 3 üncü maddenin (c) ve (d) bentlerinde belirtilen birimler ile Başkanlık birimlerini kurmak, kaldırmak ve Kurum organizasyon şemasını onaylamak.
3) Kurumun personel kadroları, ücret cetvelleri ile personel performans değerlendirme kriterlerini, bu değerlendirmeler kapsamında yapılacak ödemeleri ile iş tanımlarını ve göreve karşılık gelen pozisyonları Başkanlığın önerisi üzerine görüşerek karara bağlamak. 4) (Değişik: 22/8/2011 – KHK – 651/8 md.) Başkanın teklifi üzerine, merkez başkanlarını ve Başkanlığa doğrudan bağlı enstitü müdürlerini atamak.
5) Kurumun yıllık çalışma programı ve bütçe teklifini onaylamak. 6) Kuruma ve proje yönetimine ilişkin yönetmelikleri ve esasları hazırlatmak, değiştirmek, kaldırmak veya onaylamak.
7) Kurumun yurt içinde ve yurt dışındaki ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlara mevzuat hükümleri çerçevesinde üye olması için karar almak.
8) Kuruma taşınmaz alınması veya Kurum taşınmazlarının satılmasına karar vermek.
9) Kurumun görevlerini yerine getirmesi için yürüteceği faaliyetler sırasında, yapacağı ücret, telif, işlenme ücreti, huzur hakkı ve benzeri ödemelerin tutar veya üst limitlerini belirlemek.
10) Kurum ile diğer kamu kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişiler arasında çıkan ihtilafların hukuki anlaşma veya sözleşme değişikliği ile neticelendirilmesinde karar vermek; tutarı beşbin Yeni Türk Lirasına kadar (beşbin Yeni Türk Lirası dahil) olmak üzere, maddi veya hukuki nedenlerle kovuşturulmasında, yüksek mahkeme ve mercilerde incelenmesini istemekte yarar bulunmayan açılacak veya açılmış olan dava, icra ve benzeri takiplerden vazgeçmeye, bir hakkın tanınmasına, menfaatin terkinine, uygun ödemeye karar vermek.
11) Bu Kanun ve diğer mevzuat hükümleriyle kendisine verilen işleri yapmak. Bilim Kurulu bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2), (3), (6) ve (7) numaralı alt bentlerindeki yetkilerini, sınırlarını açıkça belirtmek suretiyle Başkana devredebilir.
Bilim Kurulunun çalışma usul ve esasları Kurumca çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.
MADDE 3 – Aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin (6), (8) ve (10) numaralı alt bentleri aşağıdaki şekilde, (11) numaralı bendin numarası ise “13” olarak değiştirilmiş; aynı bende (11) ve (12) numaralı alt bentler eklenmiş, aynı maddenin ikinci fıkrasında aşağıdaki değişiklik yapılmıştır.
“6) Kuruma ve Kurumun görevlerine ilişkin yönetmelik, usul, esas ve benzeri mevzuatı hazırlatmak, değiştirmek, kaldırmak veya onaylamak.”
“8) Kuruma taşınmaz alınmasına, Kurum taşınmazlarının satılmasına, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilere bedelli ya da bedelsiz devredilmesi veya tahsisine karar vermek.”
“10) Kurumun amacı ve görevleri ile ilgili hususlarda; yerli ve/veya yabancı sermayeli gerçek veya tüzel kişilerle şirket kurmaya, kurulmuş ve kurulacak şirketlere ortak olmaya, ortaklık paylarını kısmen veya tamamen devretmeye, bu şirketlerin faaliyetlerinden kaynaklanan her türlü sermaye ihtiyaçlarını karşılamaya karar vermek.”
“11) Kurumun amacı ve görevleri ile ilgili hususlarda kuluçka ve teknoloji merkezleri, proje geliştirme ve bilgi aktarım merkezleri, yurt dışı temsilcilikler, teknoloji transfer ofisleri, müze, bilim parkı, bilim merkezi ve benzeri oluşumların kurulmasına, yönetimine ve desteklenmesi ile bu konularda gerekli destek programlarının oluşturulmasına karar vermek.”
“12) Kurumun, bünyesinde elde edilen tüm fikri ve sınai hakları devretmeye, lisansa vermeye veya bu hakların konusu ürünlerin üretim ve satışını yapmaya, bu haklarla ilgili şirket kurmaya karar vermek.” “13) Bu Kanun ve diğer mevzuat hükümleriyle kendisine verilen işleri yapmak.” “Bilim Kurulu bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinin (2), (3), (6), (7), (10), (11) ve (12) numaralı alt bentlerindeki yetkilerini, sınırlarını açıkça belirtmek suretiyle Başkana devredebilir.” Madde 5 – (Değişik: 31/7/2008 – 5798/3 md.) (Değişik fıkra: 22/8/2011 – KHK – 651/9 md.) Başkanlık; Başkan ve dört Başkan Yardımcısı ile Genel Sekreterden oluşur.
(Değişik fıkra: 22/8/2011 – KHK – 651/9 md.) Başkan, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde belirtilen nitelikleri taşıyanlar arasından müşterek kararla atanır.
(Değişik fıkra: 22/8/2011 – KHK – 651/9 md.) Başkanın atama sürecine, Başkanın görev süresinin dolmasına en geç iki ay kala başlanır. Başkanlığın herhangi bir sebeple boşalması hâlinde, boşalma tarihinden itibaren en geç iki ay içinde atama süreci tamamlanır.
(Değişik fıkra: 22/8/2011 – KHK – 651/9 md.) Başkanın görev süresi üç yıldır. Bir kişi en çok iki dönem için Başkanlığa atanabilir. (Değişik fıkra: 22/8/2011 – KHK – 651/9 md.) Başkanın geçici olarak görevde bulunmadığı hâllerde, görevlendireceği bir Başkan Yardımcısı Başkanlığa vekâlet eder. Başkanlık görevinde boşalma olması hâlinde yeni Başkan atanıncaya kadar, Bilim Kurulu üyesi olan bir Başkan Yardımcısı, Bilim Kurulu Başkan Vekili ve Kurum Başkan Vekili olarak görev yapmak üzere Bakan tarafından görevlendirilir.
Başkanın görev ve yetkileri şunlardır:
a) Kurumu temsil etmek.
b) Bilim Kuruluna Başkanlık etmek.
c) Bilim Kurulunun belirlediği ilke, usul ve öncelikler doğrultusunda Kurumu yönetmek.
d) Kurum personelini atamak.
e) Bilim Kuruluna sunulmak üzere Kurumun yıllık çalışma raporu, araştırma ve iş programı ile bütçesini hazırlamak.
f) Yurt içinden ve yurt dışından yardım ve bağışları kabul etmek. g) Kurumun burs ve süreli yayınlarına karar vermek. h) Bilim Kurulunun görev ve yetkileri arasında sayılmayan işler ile Bilim Kurulu tarafından kendisine yetki verilen işleri yapmak.
ı) Bu Kanun ve diğer mevzuat hükümleriyle kendisine verilen işleri yapmak.
i) (Ek: 22/8/2011 – KHK – 651/9 md.) Araştırma merkezi başkanının teklifi üzerine, araştırma merkezine bağlı enstitü müdürlerini atamak. Başkan, bu maddede belirtilen görevlerini yetkilendireceği kişi veya kişiler eliyle yerine getirebilir.
(Değişik fıkra: 22/8/2011 – KHK – 651/9 md.) Başkan Yardımcıları Başkana yardımcı olmak üzere, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) veya (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen niteliklere sahip kişiler veya Bilim Kurulu üyeleri arasından, Başkanın önerisi ve Bakanın teklifi üzerine Başbakan tarafından atanır. Başbakan, Başkan Yardımcılarından ikisini Bilim Kurulu Üyesi olarak seçer. Başkan Yardımcıları, Başkan tarafından verilen görevleri yapmakla yükümlüdür. (Değişik fıkra: 22/8/2011 – KHK – 651/9 md.) Genel Sekreter, Kurumun idarî ve malî işleri ile diğer destek hizmetlerinin yürütülmesiyle görevli olmak üzere, memuriyete atanabilme genel şartlarına sahip, en az dört yıllık lisans eğitimi veren yükseköğretim kurumlarından veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmuş ve en az on yıl kamu görevi yapmış kişiler arasından Başkanın teklifi üzerine Bakan tarafından atanır.
(Ek fıkra: 22/8/2011 – KHK – 651/9 md.) Başkan Yardımcıları ile Genel Sekreter, Başkanın görev süresi ile sınırlı olmak üzere görev yapar. Ancak, bunlar Başkan Yardımcılıklarına ve Genel Sekreterliğe yeni atama yapılıncaya kadar görevlerine devam eder.
(Ek fıkra: 22/8/2011 – KHK – 651/9 md.) Başkanın ve Başkan
Yardımcılarının Bilim Kurulu üyeleri arasından atanması durumunda, Bilim Kurulu üyeliğinde geçen süre, görev sürelerinin tespitinde dikkate alınmaz.
MADDE 4 – Aynı Kanunun 5 inci maddesinin dördüncü fıkrasının birinci cümlesinde geçen “üç” ibaresi “beş” olarak değiştirilmiştir.
Başkanın görev süresi beş yıldır. Bir kişi en çok iki dönem için Başkanlığa atanabilir.
Madde 10 – (Değişik: 31/7/2008 – 5798/6 md.)
Sermayesinin yarısından fazlası Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumuna ait olan şirketler Yüksek Denetleme Kurulu tarafından denetlenir.
Bilim Kurulu tarafından görüşülerek karara bağlanan kadrolara ilk defa verilecek açıktan atama izinleri hariç olmak üzere, Kurum hakkında 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanmaz.
Kurum tarafından hazırlanacak yönetmelik ve benzeri düzenleyici işlemlerden Bilim Kurulu kararı ile yürürlüğe girenler için diğer kurum ve kuruluşların görüşünün alınması gerekmez.
MADDE 5 – Aynı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Kurumun kurduğu veya doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak ortak olduğu şirketlere, ortaklık paylarına bakılmaksızın 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 3/12/2010 tarihli ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz.”
Madde 14 – (Değişik: 31/7/2008 – 5798/7 md.)
Kurum;
a) Her türlü eşya ve binek araçları hariç her türlü aracın, Türkiye’ye sokulmasında her çeşit ithalat sınırlamalarının dışında bırakıldığı gibi, gümrük vergisi ile özel idare ve belediyelere ait her türlü vergi, harç, fon ve zamlardan, her türlü geçici depolama, antrepo ve ardiye ücretlerinden ve ithal esnasında alınan diğer bütün vergi, harç ve ücretlerden,
b) Her türlü tesislerinin yapımı ve işletilmesinden dolayı belediyeye ödenmesi gereken her türlü vergi, harç, harcamalara katılma
paylarından ve benzeri yükümlülüklerden,
c) Taraf olduğu dava, icra ve benzeri takiplerde 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununda sayılan yargı harçlarından,
d) İhaleleri, ilanları, mukaveleleri ve başka evrak ve belgeleri Devlete ve belediyelere ait her türlü harçlardan,
muaftır.
Kurum tarafından yürütülen araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde kullanılmak üzere ithal edilen makine, alet, cihaz, ecza, malzeme ve yayınlar ile bağış yoluyla yurt dışından gelen aynı cins malzemeler gümrük vergisi ile buna bağlı vergi, resim, fon ve harçlar dâhil olmak üzere her türlü vergi ve harçtan muaftır.
MADDE 6 – Aynı Kanunun 14 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Kurum tarafından yürütülen ve desteklenen araştırma ve geliştirme faaliyetlerinde kullanılmak üzere ithal edilen veya bağış yoluyla getirilen makine, alet, cihaz, ecza, malzeme ile Kurumun görevleri kapsamında yurtdışından yayın alımları ve bunlara ilişkin gayrimaddi hak alım bedelleri damga vergisi, gümrük vergisi ile buna bağlı vergi, resim, fon ve harçlar dâhil olmak üzere her türlü vergi ve harçtan muaftır.”
Çeşitli hükümler
Madde 16 – (Mülga: 21/10/1987 – KHK-294/11 md.; Yeniden düzenleme: 31/7/2008-5798/8 md.)
Kurum tarafından yürütülen dış destekli projelere ilişkin faturalı olarak veya ön ödeme alınması suretiyle tahsil edilen tutarlar, Kurum bütçesine gelir ve ödenek kaydedilir. Kaydedilen bu tutarlar ile Kurum tarafından desteklenen araştırma ve geliştirme projeleri ile diğer projeler için tahsis edilen kaynaklardan Kurumun uygun göreceği projelere ilişkin tutarlar, Kurum bütçesine gider kaydedilmek suretiyle proje yürütücüsü kamu kurum ve kuruluşları (bu Kanunun 2 nci maddesinin (c) bendi gereği kurulan merkez ve enstitüler dâhil) ile gerçek ve tüzel kişilerin hesaplarına aktarılır. Bu şekilde kaynak aktarılan proje yürütücüsünün 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri ve bu idarelerde görevli kişilerden olması halinde, aktarılan tutarlar ilgili idarelerin bütçelerine gelir kaydedilmeksizin açılacak özel hesaplarda izlenir. Bu kapsamda yapılan harcamalar 5018 sayılı Kanuna göre denetlenir.
Kurum tarafından desteklenen projelerde, proje süresiyle sınırlı olmak kaydıyla proje kapsamında ve projeye ilişkin hizmetlerde görev alan kamu kurum veya kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında bulunanlara, kadro veya pozisyonlarına bağlı olarak bir ayda ödenmekte olan tutarın yüzde 75’ini geçmemek kaydıyla proje sözleşmesinde belirlenen tutarlar üzerinden proje teşvik ikramiyesi ödenebilir. Bu ödeme, bir kişinin aynı anda birden fazla projede yürütücü olarak görevli olması durumunda en fazla iki, araştırmacı ve diğer personel olması durumunda ise en fazla dört proje için yapılır ve buna ilişkin esas ve usuller Bilim Kurulu tarafından belirlenir. Bu projelerde görev alan diğer proje personeline ve hizmetinden yararlanılacak diğer kişilere proje sözleşmesinde belirlenen tutarlar üzerinden ücret ödenir.
Kurum tarafından desteklenen projeler ile Kurum tarafından yürütülen dış destekli projeler için ön ödeme yapılabilir.
Kurum tarafından desteklenen projeler ile Kurum tarafından yürütülen dış destekli projelerde, üzerinde proje yürütülen ve söz konusu projenin asli unsurunu teşkil eden taşıtlar hakkında 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununun 9 uncu ve 10 uncu maddeleri uygulanmaz. Kurumun görevlerini yerine getirebilmesi amacıyla desteklenen proje ve faaliyetler için öngörülen yılları bütçe ödeneklerinin ilgili tertiplerinde yer alan ödenekten harcanmayan kısımları ertesi yıl bütçesinin ilgili tertiplerine devren ödenek kaydedilir.
Bu maddenin birinci fıkrasına göre aktarılacak tutarların harcanması, muhasebeleştirilmesi ve bu madde kapsamında yapılacak ön ödemelere ilişkin esas ve usuller ile Kurumun bütçe ödeneklerinin kullanılması, tertipler arasında aktarma yapılması ve diğer bütçe işlemlerinin gerçekleştirilmesinde uygulanacak esas ve usuller, Maliye
Bakanlığının görüşü doğrultusunda Kurum tarafından belirlenir.
MADDE 7 – Aynı Kanunun 16 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “Kurum tarafından yürütülen dış destekli projelere ilişkin faturalı olarak veya ön ödeme alınması suretiyle tahsil edilen tutarlar, Kurum bütçesine gelir ve ödenek kaydedilir. Kaydedilen bu tutarlar ile Kurum tarafından desteklenen araştırma ve geliştirme projeleri ile diğer projeler için tahsis edilen kaynaklardan Kurumun uygun göreceği proje ve faaliyetlere ilişkin tutarlar, Kurum bütçesine gider kaydedilmek suretiyle proje yürütücüsü kamu kurum ve
kuruluşları (bu Kanunun 2 nci maddesinin (c) bendi gereği kurulan merkez ve enstitüler dâhil) ile gerçek ve tüzel kişilerin hesaplarına aktarılır. Bu şekilde kaynak aktarılan proje yürütücüsünün 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri ve bu idarelerde görevli kişilerden olması halinde, aktarılan tutarlar ilgili idarelerin bütçelerine gelir kaydedilmeksizin açılacak özel hesaplarda izlenir. Bu kapsamda yapılan harcamalar 5018 sayılı Kanuna göre denetlenir.
Kurum tarafından desteklenen projelerde, proje süresiyle sınırlı olmak kaydıyla her bir proje kapsamında ve projeye ilişkin hizmetlerde görev alan kamu kurum veya kuruluşlarının kadro veya pozisyonlarında bulunanlara proje sözleşmesinde belirlenen süre ve tutarlar üzerinden teşvik ikramiyesi ödenebilir veya nakdi ödül verilebilir. Bu ödemelere ilişkin esas ve usuller Bilim Kurulu tarafından belirlenir. Bu projelerde görev alan diğer proje personeline ve hizmetinden yararlanılacak diğer kişilere proje sözleşmesinde belirlenen tutarlar üzerinden ücret ödenir.
Kurum tarafından desteklenen projeler ile Kurum tarafından yürütülen dış destekli projeler için teminat alınmaksızın ön ödeme yapılabilir. Kurum tarafından projesi desteklenen özel sektör kuruluşlarına ve bu kuruluşların desteklenen projelerinde görev alan personele, Bilim Kurulu tarafından belirlenen esaslara göre teşvik ikramiyesi ödenebilir veya nakdi ödül verilebilir.
Kurum tarafından desteklenen projeler ile Kurum tarafından yürütülen dış destekli projelerde, üzerinde proje yürütülen ve söz konusu projenin asli unsurunu teşkil eden taşıtlar hakkında 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununun 9 uncu ve 10 uncu maddeleri uygulanmaz. Kurumun görevlerini yerine getirebilmesi amacıyla desteklenen proje ve faaliyetler için öngörülen yılları bütçe ödeneklerinin ilgili tertiplerinde yer alan ödenekten harcanmayan kısımları ertesi yıl bütçesinin ilgili tertiplerine devren ödenek kaydedilir.
Bu maddenin birinci fıkrasına göre aktarılacak tutarların harcanması, muhasebeleştirilmesi ve bu madde kapsamında yapılacak ön ödemelere ilişkin esas ve usuller ile Kurumun bütçe ödeneklerinin kullanılması, tertipler arasında aktarma yapılması ve diğer bütçe işlemlerinin gerçekleştirilmesinde uygulanacak esas ve usuller, Maliye Bakanlığının görüşü doğrultusunda Kurum tarafından belirlenir.
Kurum tarafından yürütülen veya desteklenen program ve projeler kapsamında gerçek ve tüzel kişilere yapılan ödül, sermaye desteği, etkinlik desteği kapsamında yapılan ödemeler, teşvik ikramiyesi, bilim insanı ve öğrencilere verilen karşılıksız burs, rehber öğrenci ücreti ve bunlara benzer ödemeler her türlü vergi ve diğer kesintilerden istisnadır ve diğer kanunlardaki düzenleme ve kısıtlamalara tabi değildir.
Kurum personeline yurt içi geçici görevlendirilmelerde 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu gereğince her yıl Bütçe Kanununun 4 üncü derece devlet memuru için belirlenen gündeliklerin dört katını geçmemek üzere gündelik ile bu tutar kadar konaklama gideri süre sınırlaması olmadan ödenebilir. Geçici görev süresince gündelik ve konaklama giderlerine ilişkin usul ve esaslar Bilim Kurulu kararı ile belirlenir.”
Madde 21 – (Değişik: 29/6/2005 – 5376/7 md.)
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından yürütülen projelerin gerçekleştirilmesi sırasında ortaya çıkan eser, buluş, endüstriyel tasarım, entegre devre topoğrafyaları ve teknik bilgi gibi her türlü fikrî ürün üzerindeki haklar Kuruma aittir.
Kurumun taraf olduğu sözleşmelere dayanarak yürütülen projelerin gerçekleştirilmesi sırasında ortaya çıkması muhtemel fikrî ürünler üzerindeki haklar sözleşmeyle düzenlenir.
Kurum, elde edilen patent ve buluşlar ile ilgili olarak üretim ve satış yapabilir.
Kuruma ait fikrî hakların ekonomik olarak değerlendirilmesi sonucunda elde edilecek gelirin en fazla yüzde ellisi yönetmelikle belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde fikrî ürün sahibine verilir.
MADDE 8 – Aynı Kanunun 21 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. ” Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından yürütülen projelerin gerçekleştirilmesi sırasında ortaya çıkan eser, buluş, endüstriyel tasarım, entegre devre topoğrafyaları ve teknik bilgi gibi her türlü fikrî ürün üzerindeki haklar Kuruma aittir. Kurumun araştırma merkezi, enstitü ve diğer birimlerinde yürütülen dış destekli projelerin gerçekleştirilmesi sırasında ortaya çıkması muhtemel fikri ve sınaî haklar sözleşme ile düzenlenir. Finansal desteğin ve/veya yürütmenin birden fazla gerçek veya tüzel kişiyle olması halinde ortaya çıkan fikri mülkiyet hakları ilgili gerçek ve tüzel kişilerle yapılacak sözleşmelerle belirlenir.”
Kurum tarafından desteklenen projeler kapsamında ortaya çıkması muhtemel fikri ve sınaî tüm haklar, aksi sözleşme ile belirtilmedikçe ilgili gerçek ve tüzel kişilere aittir.
Kurum, araştırma merkezi, enstitü ve diğer birimlerinde elde edilen tüm fikri ve sınai hakları devredebilir, lisansa verebilir veya bu hakların konusu ürünlerin üretim ve satışını yapabilir ve bu amaçlarla şirket kurabilir. Kuruma ait fikri ve sınai hakların ekonomik olarak değerlendirilmesi halinde Bilim Kurulunca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde fikri ve sınai ürünü gerçekleştirene uygun bir bedel ödenir. ”
Geçici Madde – 278 sayılı Kanunun, bu Kanunun 4 üncü maddesiyle değişik 5 inci maddesi, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte görev yapan Başkan için de uygulanır.
Madde 9 – Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 10 – Bu kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
