Bir süredir Rusya’ya farklı alanlarda blokaj koyan avrupa ve amerika, şimdi interneti yasaklamayı konuşuyor. Aslında 11 Mart’da Putin’in Rusya’yı internetten koparma planı 2021 Haziran’ında bir testle başlamıştı. Biz o zamanlarda Ukrayna gelişmesini bilemediğimiz için planlananı anlamakta zorluk çekmiştik. Ancak Rusya işgalle birlikte önce .mil alan adlarını sonra da bütün interneti kapatma planını hayata geçirdi. Nasıl olduysa 11 Mart’da planlanan kesinti olmadı. Üstelik işgal altında tuttuğu Ukrayna’ya da SpaceX üzerinden internet iletişimi açılmaya başladı.
Tabii bu kapatamamanın arkasında çok önemli bir ticari konu da var. Yandex…. Yandex, Rusya’nın interneti kendine kapatmasına engel olacak kadar büyük bir şirket. Neredeyse Google’ın sahip olduğu bütün hizmetlere sahip olan şirket, Rusya için de bir gelir kapısı. Bu nedenle kapının tamamen kapanmasına engel olan ve ayağı ile kapıyı aralık tutan bir şirket Yandex. Yoksa Rusya, Amerika’nın birçok sosyal medya şirketini daha şimdiden yasakladı.
Ukrayna’nın işgalinin hemen ardından, özellikle linkedin ve diğer sosyal medya ağlarında teknoloji profesyoneli olan ne kadar fazla Ukrayna’lı dostum olduğunu, benle veya benim onlarla bağlantılı olduğum ne kadar fazla Ukrayna’lı yazılım şirketi olduğunu hayretle farkettim. Üstelik bir kısmı ile de ticari bağlantılarım varmış.
Buna rağmen, Amerika’dan veya Avrupa’dan çıkacak bir Rusya internet blokajını, hiçbir şekilde desteklemiyorum. Burada yöntem devletlerin yaptığı gibi DNS yönlendirmeleri şeklinde olmayıp, muhtemel bir kablo kesimi yoluyla olacaktır. Yani daha sonra dönüşü olmayan bir yol…
Bunun sebebi kabloların yeniden bağlanamaması değil, ilk defa internete gönül vermeyenlerle birlikte verenlere de kapanacak. Bu kapı sadece savaş yanlılarına değil, savaşa muhalif olanlara da kapanacak, bu kapı zalimlere değil mazlumlara da kapanacak, sadece iktidara değil, muhaliflere de kapanacak.
Bu internete gönül verenler açısından kabul edilemez bir durumdur. Zira internet devletlerin sınırları ile sınırlandırılamayacak bir platformdur. Kurulduğu ilk andan bu yana var olması ve herkesin bağlanması yani yaşaması için kurulmuş bir platformdur. Kimsenin bağlantılarını koparmaz, dışlamaz. 2000’li yıllarda bu konuda herkese anlatmak için “internet hayattır” derdik. Şimdi de aksini söylememiz doğru olmaz.
İnternet’in bir lokasyonda kapalı olması, kabul edilemez; çünkü internet iyi veya kötü bütün fikirlerin bulunduğu bir alandır. Birileri istemiyor diye, interneti isteyenler mahrum bırakılamaz.
Bu konuda daha önce yaptığım araştırmalar sonucunda “internette ayrımcılığa son” isimli, İngilizcesi ve Fransızcası Academia.edu’deki sayfamda bulunan (https://atifunaldi.academia.edu/research) bir yazı yazmıştım. O dönemde markaların internet kullanıcılarını lokasyon bağımsız ayırt etmemesinin internetin geleceği için ne kadar önemli olduğunu yazmıştım.
Şüphesiz bu yaklaşım dışardan içeri ne kadar önemliyse, içerden dışarı da aynı oranda önemlidir. Yani dünyanın her yerinde bir adresi yazan kişi aynı siteye ulaşmalıdır. Bunu hem site, hem interneti ayakta tutmaya çalışanlar hem de internet bağlantısını sağlayan şirket ve onun iminde bulunduğu devlet ve hukuk sistemi sağlamalıdır.
Oluşabilecek en küçük bir ayrım, internetin bütünlüğüne değil, onu bir arada tutmaya çalışan ve fikir çeşitliliğini önemseyen gruba yapılmış bir saldırıdır.
Bu tip saldırıları önlemek için yapılması gerekenler vardır:
Akademik anlamda internet ve özellikle web güvene dayalı bir teknik kullanır. Bütün iletişim teknik açıdan bir tanışma şeklinde olur ve taraflar genelde kendi kimliklerini söyleler. (makine bazında teknik bir iletişimden bahsediyorum. Artık internet ne yazık ki bu yapıdan vazgeçmek zorundadır. Ancak bu vazgeçişte dikkat edilmesi gereken kurallar vardır. İnternet sadece bir yerden otantike edilirse bu ciddi bir gücün oluşmasına sebep olur. İnternetin tarafsızlığı zarar görür. Bu nedenle merkeziyetsiz bir otantikasyon merkezi kullanılmalıdır. Bu teknolojinin ismi de blockchaindir.
DOS ve DDOS atakları yine bu güvenden kaynaklanmaktadır. Ortadan kaldırılması için bu otantikasyon çok önemlidir.
Bu sayede DNS sunucularının manipülasyonu da engellenebilir.
Kısaca, güvene dayalı bir internetten güvenli bir internete geçiş yapmalıyız.
Rusya’nın İnternete Yasaklanması Doğru Olur Mu?
